GEOGRAFÍAS DEL TERROR. Microhistoria, nacionalismo y violencia política
Azalpena
Uda Ikastaro honek gaur egungo Euskadiko indarkeria politikoaren esperientzia historikoa bi ardatzen inguruan landu nahi du: mikrohistoria eta "bira biktimarioa"; hau da, indarkeria fenomenoak biktimengan ez ezik, biktimarioengan ere zentratuz aztertzea. Beldurraren geografiek, alde batetik, indarkeria nazionalista aztertu nahi dute, eta errealitatea interpretatzeko eta haren egileak identifikatu ziren nazioa eraikitzen laguntzeko duen gaitasuna. Horretarako, arreta gunea toki eremu bateko biktimaren eta erasotzailearen arteko harremanera aldatzea proposatzen da. Helburua da biktimizazio sozialeko eta komunitate moraletik kanporatzeko prozesuen azterketa azpimarratzea, horrek berekin baitakar estigmatizatzeko, komunitatetik baztertzeko eta biktimizatutako subjektuak suntsitzeko prozesu eta estrategia anitz eta askotarikoak zehaztea. Horretarako, hizlariek mikrohistoriak ematen duen iragana aztertzeko proposamena hartuko dute oinarri, baita genozidioari eta masa indarkeriari buruzko azterketek ematen dituzten teoria eta kategoria berriak ere.
Aipatutako hurbilketa metodologiko mikrohistorikoak aukera ematen du, aldi berean, euskal nazioaren eraikuntza indarkeriaren bidez nola gertatu zen zehazteko; hau da, zer harreman egon zen indarkeria politikoaren eta masen nazionalizazioaren artean. Mikro abordatze horri esker, indarkeria praktikatzeak eta indarkeria horrek izan zuen deriba nazionalizatzaileak sortzen dituen dinamika lokal mikrosolidarioen sarea detektatu ahal izango da.
Ikastaroak MICINNek finantzatutako Euskal Herriko Unibertsitateko (UPV/EHU) MICROVIO ikerketa taldeak bildutako ikerketa esperientziatik abiatzen da. Horri indarkeria politikoaren azterketan nazioarteko lehen mailako adituen parte hartzea gehitzen zaio, Belfasteko (Irlanda), Sheffieldeko (Erresuma Batua) eta Concordiako (Montreal, Kanada) unibertsitateetatik etorritakoak.
Helburuak
Gaur egungo Euskadiko indarkeria politikoaren esperientzia historikoa bi ardatzen inguruan lantzea: mikrohistoria eta "bira biktimarioa".
Jarduera nori zuzenduta
- Publiko orokorra
- Unibertsitateko ikaslea
- Irakasleak
Programa
2026-07-01
ACTIVIDAD COMPLEMENTARIA DEL SIMPOSIO 31 junio, martes
10:00 hs. Henry Patterson: “The Troubles. Una historia oficial en construcción”
15:30 hs. Luis de la Calle: “Una mirada micro a la violencia en el País Vasco”
Erregistroa
Jardueraren zuzendaritzaren aurkezpena
- Antonio Rivera Blanco | UPV/EHUHizkuntza: español
- Fernando Molina --- | UPV/EHUHizkuntza: español
“Ponencia inaugural “Microhistories of violence and nationalism. Theoretical and methodological reflections”“
- Max Bergholz | Univ. Concordia, Montreal (Canadá) - DocenteHizkuntza: ingelesa
Kafe atsedena
“ Sesión 1ª. “El control de la esfera pública y privada: Amurrio, Salvatierra y Santurtzi”“
Discussant
- Henry Patterson | University of Belfast, UKHizkuntza: español
- Iñaki Karlos Fernández | UPV/EHUHizkuntza: español
- Eider Nafarrate | UPV/EHUHizkuntza: español
- Victor Aparicio | UPV/EHUHizkuntza: español
- Javier Gómez | UPV/EHUHizkuntza: español
- Sara Hidalgo | Instituto Foronda y del Proyecto MICROVIO - investigadoraHizkuntza: español
“Sesión 2ª. “Construir víctimas y definir victimarios: Ordizia, Elgoibar y Rentería”“
Discussant:
- Luis de la Calle | Univ. Warwick, UKHizkuntza: español
- José Antonio Pérez Pérez | UPV/EHEHizkuntza: español
- Erik Zubiaga Arana | UPV/EHUHizkuntza: español
- Luis Castells Arteche | UPV/EHUHizkuntza: español
- Fernando Molina --- | UPV/EHUHizkuntza: español
2026-07-02
“10:00 horas Sesión 3ª. “Limpiar ideologías y socializar sufrimientos: Vitoria, Pamplona, Andoain”“
Discussant:
- Javier Argómaniz Hizkuntza: español
- Antonio Rivera Blanco | UPV/EHUHizkuntza: español
- María Jiménez Hizkuntza: español
- Pedro Barruso Barés | Universidad de DeustoHizkuntza: español
Cierre del Simposio
Zuzendariak
Antonio Rivera Blanco
UPV/EHU
(Miranda, 1960). Historia Garaikideko irakaslea EHUn. Valentín de Foronda Gizarte Historiako Institutua zuzendu zuen 2020tik 2025era. EHUko Arabako Campuseko errektoreorde, Legebiltzarreko kide eta Gobernuko Kultura sailburuorde izan da. Historia Garaikideko Elkartearen Juan José Carreras saria irabazi zuen 2021ean argitaratutako libururik onenagatik. Bere lanen artean daude *Espainiako eskuin muturraren historia, 1973ko abenduaren 20a: ETAk Francoren erregimena zalantzan jarri zuen eguna* eta *Diktadura eta garapena: frankismoa Araban*. Gaur egun, Historia Garaikideko Elkartearen presidentea da.
Fernando Molina ---
UPV/EHU
(Bilbao, 1971). Profesor Titular de Historia Contemporánea en la Universidad del País Vasco. Es especialista en procesos de nacionalización y en violencia política. Dirigió el Máster Universitario de la UPV/EHU y es coIP del proyecto MICROVIO (Microhistoria de la violencia nacionalista. Perpetradores y víctimas). Es autor de los libros Mario Onaindia. Biografía patria (1948-2003), José María Arizmendiarrieta (1915-1976). Biografía y La tierra del martirio español. El País Vasco y España en el siglo del nacionalismo. Coeditó (con Rafael Leonisio y Diego Muro) ETA’s Terrorist Campaign. From Violence to Politics.
Hizlariak

Victor Aparicio

Javier Argómaniz

Pedro Barruso Barés
Max Bergholz
Max Bergholz es profesor de Historia en la Concordia University de Montreal. Especialista en los Balcanes y Europa del Este, su investigación se centra en las microdinámicas del nacionalismo, la violencia de masas y la memoria histórica, a partir de un amplio trabajo de archivo y de campo en Bosnia-Herzegovina, Croacia y Serbia. Es conocido especialmente por Violence as a Generative Force (2016), una obra muy influyente en el ámbito de la microhistoria de la violencia, en la que analiza cómo las dinámicas locales configuran procesos de conflicto nacionalista a gran escala. Es también autor de Telling Histories of Violence without Borders (2019).
Luis Castells Arteche
Instituto de Historia Social Valentín de Foronda
Catedrático de Historia Contemporánea de la Universidad del País Vasco desde 1993. Ha investigado sobre los procesos de nacionalización en la España contemporánea, la memoria y la violencia en la transición española o la modernización y su impacto social y político. Ha dirigido, entre otros, el proyecto de investigación del Sistema Universitario Vasco "Memoria y víctimas en el País Vasco contemporáneo". Ha coordinado libros como "El País Vasco y España: identidades, nacionalismos y Estado (siglos XIX y XX)" (2007) o "La autonomía vasca en la España contemporánea" (2009).

Luis de la Calle

Javier Gómez
Sara Hidalgo
Licenciada en Historia Contemporánea (Universidad de Deusto) y Doctora en Ciencias Políticas (Universidad de Santiago de Compostela). Su investigación se centra en la izquierda vasca no nacionalista, con especial hincapié en la cultura socialista, desde sus orígenes hasta la actualidad. Entre sus publicaciones destaca Emociones obreras, política socialista. El movimiento obrero vizcaíno, 1886-1915 (2018); Los resistentes. Relato socialista sobre la violencia de ETA (1984-2011), (2018); (junto a Gaizka Fernández Soldevilla): La unión de la izquierda vasca, la convergencia del PSE-EE (2018); y (junto a Ángel Comonte), Resistencia socialista en femenino. Violencia de ETA y mujeres del PSE-EE desde la transición hasta 2011 (2020), así como numerosos artículos en revistas nacionales e internacionales. Actualmente es profesora de Historia Contemporánea en la Facultad de Ciencias Sociales y de la Comunicación de la Universidad del País Vasco.

María Jiménez

Iñaki Karlos Fernández
Fernando Molina ---
UPV/EHU
(Bilbao, 1971). Profesor Titular de Historia Contemporánea en la Universidad del País Vasco. Es especialista en procesos de nacionalización y en violencia política. Dirigió el Máster Universitario de la UPV/EHU y es coIP del proyecto MICROVIO (Microhistoria de la violencia nacionalista. Perpetradores y víctimas). Es autor de los libros Mario Onaindia. Biografía patria (1948-2003), José María Arizmendiarrieta (1915-1976). Biografía y La tierra del martirio español. El País Vasco y España en el siglo del nacionalismo. Coeditó (con Rafael Leonisio y Diego Muro) ETA’s Terrorist Campaign. From Violence to Politics.

Eider Nafarrate

Henry Patterson
Henry Patterson es catedrático emérito de Política Irlandesa en la Ulster University. Es un reconocido especialista en la historia contemporánea de Irlanda, en particular en Irlanda del Norte, el conflicto de los Troubles y las relaciones anglo-irlandesas. Entre sus obras más destacadas se encuentran Ireland since 1939: The persistence of conflict (2006), Ireland’s Violent Frontier: The Border and Anglo-Irish Relations during the Troubles (2016) y Class Conflict and Sectarianism: The Protestant Working Class and the Belfast Labour Movement, 1868–1920 (2020). Es miembro del Panel Asesor de Expertos designado por el Gobierno del Reino Unido para proporcionar asesoramiento y orientación independientes a los historiadores encargados de redactar la historia oficial de la política británica durante el conflicto en Irlanda del Norte.
José Antonio Pérez Pérez
I
(Santoña, 1965). Euskal Herriko Unibertsitateko Irakasle Agregatua. Valentín de Foronda Gizarte Historia Institutuko akademia idazkaria da. UPV-EHUko Esperientziaren Aulatan eta Portugaleteko UNEDeko (senior) Zentroan irakasle izan da. 2021-2023 bitartean, Euskal Herrian terrorismoaren historia eta memoria lantzen duten Historia eta memoria del terrorismo en el País Vasco izeneko hiru liburuki zuzendu zituen, eta azkenaldian (Ángela Bermúdez-ekin) ¿Quién sostuvo el franquismo en Euskadi? eta (Mayka Muñoz Ruiz-ekin) Proceso 1001. El franquismo contra Comisiones Obreras liburuak argitaratu ditu. Halaber, Los años del acero. La transformación del mundo laboral en el área industrial del Gran Bilbao, 1958-1977: Trabajadores, convenios y conflictos liburuaren egilea da.
Antonio Rivera Blanco
UPV/EHU
(Miranda, 1960). Historia Garaikideko irakaslea EHUn. Valentín de Foronda Gizarte Historiako Institutua zuzendu zuen 2020tik 2025era. EHUko Arabako Campuseko errektoreorde, Legebiltzarreko kide eta Gobernuko Kultura sailburuorde izan da. Historia Garaikideko Elkartearen Juan José Carreras saria irabazi zuen 2021ean argitaratutako libururik onenagatik. Bere lanen artean daude *Espainiako eskuin muturraren historia, 1973ko abenduaren 20a: ETAk Francoren erregimena zalantzan jarri zuen eguna* eta *Diktadura eta garapena: frankismoa Araban*. Gaur egun, Historia Garaikideko Elkartearen presidentea da.
Erik Zubiaga Arana
UPV
Matrikula prezioak
| Aurrez aurre | 2026-07-01 arte |
|---|---|
| 30,00 EUR |
| Online zuzenean | 2026-07-01 arte |
|---|---|
| 30,00 EUR |
Kokalekua
Micaela Portilla Ikergunea-Batzar aretoa
c/ Justo Vélez de Elorriaga, 1, 01006 Vitoria-Gasteiz
Araba
Sustainable development goals
2030 Agenda da nazioarteko garapenerako agenda berria. Nazio Batuen Erakundeak onartu zuen 2015eko irailean eta giza garapen jasangarriaren aldeko tresna eraginkorra izan nahi du planeta osoan. Haren zutabe nagusiak dira pobrezia errotik desagerraraztea, zaurgarritasunak eta desberdintasunak urritzea, eta jasangarritasuna bultzatzea. Aukera paregabea eskaintzen du mundua 2030. urtea baino lehen aldatzeko eta pertsona guztien giza eskubideak bermatzeko.

16 - Bakea, justizia eta instituzio sendoak
Garapen jasangarrirako gizarte baketsu eta inklusiboak sustatzea, guztientzako justiziarako sarbidea erraztea eta maila guztietan kontuak ematen dituzten erakunde eraginkorrak eta inklusiboak eraikitzea. Gai gakoak: indarkeria, tratu txarrak eta esplotazioa txikitzea, zuzenbide estatua, justizia eskuratzeko berdintasuna, ustelkeria eta eroskeria murriztea, erakunde eraginkorrak eta gardenak, parte-hartzea, informazioa eskuratzea, oinarrizko askatasunak babestea.
Informazio gehiago