Gobernantza partekatua, Eurohiriaren etorkizunerako giltzarri
Joan den uztailaren 2an, Baionako Cité des Arts aretoan egin zen "Eurohiriaren instituzionalizazioa eta gobernantza" izeneko Mugaz Gaindiko Uda Ikastaroa. Jardunaldia Euskal Eurohiriak, Pyrene Euro-Institutuak eta Globernancek antolatu zuten, eta hainbat unibertsitate eta erakunderen laguntzarekin. Egitarauan maila anitzeko gobernantza, mugikortasuna, etxebizitza, hizkuntza-politikak eta mugaz gaindiko metropolizazioaren erronkak landu ziren, Europako beste lurralde batzuetako esperientziak ere aztertuz.
Juan José Álvarez Rubiok, Euskal Herriko Unibertsitateko (EHU) Nazioarteko Zuzenbide Pribatuko katedradunak, azpimarratu zuen Eurohiriaren etorkizuna gobernantza partekatuaren sendotzearekin lotuta dagoela. Bere esanetan, mugaz gaindiko lankidetza hiru dimentsiotan egituratu behar da: Europako esparru instituzionalean, Espainiaren eta Frantziaren arteko lankidetza juridiko eta administratiboan, eta herritarren parte-hartze aktiboan. Ildo horretan, nabarmendu zuen beharrezkoa dela herritarrek mugaz gaindiko proiektuaren balio estrategikoa ez ezik, eguneroko erabilgarritasuna ere bere egitea; horretarako, pedagogia sozial handiagoa behar dela azpimarratu zuen.
Peio Abeberryk, Euskal Hiri Elkargoa erakundeko mugaz gaindiko, Europako eta nazioarteko lankidetzarako lehendakariordeak, adierazi zuen azken hamarkadetan eraikitako lankidetza-esparruak fase berri bati ekiteko aukera ematen duela. Haren hitzetan, elkar ezagutzeko garaia gaindituta dago, eta orain ekintzak martxan jartzea dagokio erakundeei. Horretarako, Hiri Elkargoarekin, Gipuzkoako Foru Aldundiarekin eta gainerako erakundeekin batera lan egingo dutela azaldu zuen, bereziki mugikortasunaren, etxebizitzaren, euskararen, kulturaren eta kirolaren arloetan.
Mugikortasunaren ikuspegitik, Leire Aguirrek, Donostiako Udaleko Mugikortasun zuzendariak, azaldu zuen mugaz gaindiko joan-etorriak gero eta handiagoak direla eta, horrek administrazioen arteko koordinazio estuagoa eskatzen duela. Bere esanetan, Eurohiriaren garapenak aukera ematen du mugikortasun jasangarriago baten aldeko bidea indartzeko eta bi aldeetako erakundeek elkarrekin irtenbideak lantzeko.
Bestalde, Eguzki Urteagak, EHUko soziologoak, azaldu zuen Euskal Eurohiriaren garapena ez dela soilik bi estatuetako erakunde-egitura desberdinen ondorioz moteldu. Haren iritziz, azken urteetako geldialdia ulertzeko kontuan hartu behar dira, besteak beste, hizkuntza-oztopoak, erakundeetako zuzendaritza-taldeen aldaketak eta lurraldeen arteko elkar ezagutza eskasa. Hala ere, baikor agertu zen etorkizunari begira: Euskal Hirigune Elkargoaren sorrera eta erantzukizunetara iritsitako hautetsi berrien borondatea aukera egokiak direla uste du mugaz gaindiko lankidetzari bultzada berria emateko.
Jardunaldian, halaber, parte hartu zuten ikastaroaren zuzendaritzako kideek, hots, Iker Goiria Etxebarriak (Euskal Eurohiria Baiona-Donostia), Peio Abeberryk (Communauté d'Agglomération Pays Basque – CAPB), Iker Nabaskuesek (EHU) eta Mikel Cabellok (Globernance), baita Philippe Zavolik (Université de Pau et des Pays de l'Adour), Aritz Romeok (Nafarroako Unibertsitate Publikoa), Eva Fernándezek (Bidasoa Activa), Iban Larrandabaruk (Pyrene Euro-Institut), Dani Arbuluk (Gipuzkoako Foru Aldundia), Fernando Nebredak (Oarsoaldea), Eguzki Urteagak (EHU), Fabien Duprezek (CAPB), Sergio Javier Alzagak (Irungo Udala), Nekane Arzallusek (Donostiako Udala), Maite Penacobak (Etorlur), Aizpea Otaegi Mitxelenak (Errenteriako Udala), Garbiñe Mendizabalek (Gipuzkoako Foru Aldundia), Jean Rubiok (Mission Opérationnelle Transfrontalière) eta Jaum Feliu Torrentek (Gironako Unibertsitatea), besteak beste. Haien ekarpenek agerian utzi zuten mugaz gaindiko gobernantzak diziplinarteko ikuspegia behar duela, eskumenen koordinazioa, lurralde-antolamendua eta politika publikoen bateragarritasuna uztartzeko.
Ikastaroak ondorio nagusi bat utzi zuen: Eurohiriaren etorkizuna gobernantza partekatuaren sendotzean oinarritzen da. Horretarako, ezinbestekotzat jo zen erakundeen arteko lankidetza-egiturak indartzea, politika publikoen koordinazioa sakontzea eta herritarren parte-hartzea sustatzea, mugaz gaindiko espazioaren kohesioa eta garapen integratua bermatzeko.
