Ekonomia Kritikoa Martxan IV: Kapitalismoa Munduko Itsasoetatik Euskal Portuetara
Azalpena
Uda Ikastaro honek kapitalismo globalaren eta itsas munduaren arteko lotura sakona aztertzen du, portuak, logistika eta itsas ekosistemak ulertzeko ikuspegi kritiko eta interdiziplinarra eskainiz. Bermeoko Arrantzale Museoan egingo da, euskal itsas kulturaren bihotzean, eta honek ikaskuntza-esperientzia berritzaile eta esanguratsua ahalbidetzen du. Euskal kostaldeko portuen (e.g. Bilbo, Pasaia, Bermeo) rol ekonomiko, sozial eta ekologikoa munduko fluxu material eta energetikoen testuinguru zabalagoan kokatuko da, trantsizio ekologikoaren erronkei eta itsas kapitalismoaren etorkizunari begira.
Bermeoko Arrantzale Museoaren balio erantsia:
UIKko berrikuntza nabarmena: Arrantzale Museoan egiteak espazio pedagogiko ez-unibertsitarioa eskaintzen du, UIKko ikastaroetan berritzailea den formatu esperientzial bat txertatuz.
Euskal ondarea eta ezagutza aurreratua uztartzea: Museoko testuinguruan euskal itsas kultura eta tokiko memoria mundu mailako ikerketa kritikoarekin konektatzen dira (logistika, kapitalismo itsastarra, ekologia politikoa).
Komunitate- eta lurralde-lotura zuzena: Bermeon egiteak tokiko eragileen partaidetza errazten du eta ikastaroa portu-errealitatearen bihotzera eramaten du, UIKek bilatzen duen unibertsitatea-lurraldea sinergia indartuz.
Helburuak
Helburu nagusiak:
Itsasoaren eta portuen eginkizuna kapitalismo modernoaren garapenean ulertzea.
Logistika globalaren, azpiegitura estrategikoen eta fluxu metabolikoen analisi kritikoa garatzea.
Euskal portuen posizioa eta funtzioa mundu mailako sare ekonomiko eta ekologikoetan kokatzea
Euskal itsas ondarea eta ezagutza aurreratua uztartzen dituen ikaskuntza-esperientzia berritzailea eskaintzea.
Azpi-helburuak:
Kapitalismo itsastarraren genealogiak, dinamikak eta gatazkak ezagutzea.
Logistikaren dimentsio politiko, ekonomiko eta militarra ulertzea.
Portu-hiri harremanen eta hiriaren metabolismoaren ikuspegi sozioekologikoa lantzea.
Fluxu material eta energetikoen oinarrizko analisi-tresnak ezagutzea (Sankey diagramak, datu-irakurketa).
Euskal kostaldeko kasu konkretuak aztertzea: Bilbo, Pasaia, Bermeo.
Itsasoaren egoera ekologikoa eta gain-esplotazioaren ondorioak kokatzea trantsizio ekologikoaren testuinguruan.
Tokiko eragileen ezagutza eta komunitatearekin lotura sendotzen duen formatu esperientziala garatzea.
Jarduera nori zuzenduta
- Publiko orokorra
- Unibertsitateko ikaslea
- Unibertsitarioak ez diren ikasleak
- Irakasleak
- Profesionalak
Metodologia
Ikastaroak ikuspegi interdiziplinarra eta esperientzia-oinarritua uztartzen du:
Hitzaldi teorikoak: logistika globala, ekologia politikoa, portu-metabolismoak.
Kasu-azterketak: Bilbo eta Bermeo, Gobernantza portzuerak, fluxu materialak, Suez eta Rotterdam bezalako kasu globalak.
Tokiko testuinguruarekin lotura zuzena: Bermeoko portu-kultura eta museoko baliabideak integratuta.
Mahai-inguruak eta eztabaidak: ikuspegi anitzak eta hausnarketa kolektiboa.
Programa
2026-07-10
Erregistroa
Jardueraren zuzendaritzaren aurkezpena
Irekiera
- Nadia Nemeh Shomaly | Bermeoko Udala - AlkateaHizkuntza: euskara
- Ixone Soroa Guenaga | Eusko Jaurlaritza - Arrantza eta Akuikultura ZuzendariaHizkuntza: euskara
- Jon las Heras Cuenca | EHU - Kurtsoaren ZuzendariaHizkuntza: euskara
Mahai ingurua: “1. Mahaia : Portuak Nazioarteko Kate Globaletan“
- Susana Serrano Gaztelurrutia | EHU - IkerlariaHizkuntza: euskara
- Xabier Alberdi Lonbide | Donostiako Euskal Itsas Museoa - ZuzendariaHizkuntza: euskara
- Miguel Virizuela Cobo | EHU - Kurtsoaren ZuzendariaHizkuntza: euskara
- Izaro Basa | EITB - Itsuki Irratia - KazetariaHizkuntza: euskara
Kafe atsedena
Mahai ingurua: “2. Mahaia: Arrantza portu kapitalistaren agorpena“
- Ernesto López Losa | EHU - IkerlariaHizkuntza: euskara
- Ikerne Del Valle Erkiaga | EHU - IkerlariaHizkuntza: euskara
- Irune Ormaetxea Legarreta | Bermeoko Udala - ZinegotziaHizkuntza: euskara
- Maite Caruezo | Bermeoko Udala - ModeratzaileaHizkuntza: euskara
Atsedena
Mahai ingurua: “3. Mahaia: Euskal portuak eredu industrial eta energetiko eraldaketaren aurrean“
- Olga Fotinopoulou Basurko | EHU - IkerlariaHizkuntza: euskara
- Unai Pascual | BC3 - Ikerlaria eta ZuzendariaHizkuntza: euskara
- Erika Martínez Lizarraga | Goiener - ZuzendariaHizkuntza: euskara
- Zigor Uriondo | Bermeoko Udala - ModeratzaileaHizkuntza: euskara
Itxiera
Itxiera
- Jon Bernat Zubiri Rey | EHU - Kurtsoaren ZuzendariaHizkuntza: euskara
- Xabier Ortuzar | Bermeoko UdalaHizkuntza: euskara
- Irati Cifuentes Axpe | Economistas Sin Fronteras - ZuzendariaHizkuntza: euskara
Atsedena
Dinamica participativa:Portuko Bisita
Zuzendariak
Miguel Virizuela Cobo
Universidad del País Vasco /Euskal Herriko Unibertsistatea
Miguel Virizuela es docente e investigador en el Departamento de Economía Aplicada de la UPV/EHU. Su trabajo se centra en el análisis de las dinámicas urbanas desde la perspectiva del metabolismo social, explorando cómo las infraestructuras configuran los flujos de materia y energía que sostienen el capitalismo contemporáneo. Es máster en Economía por la Université catholique de Louvain y la Université de Namur y ha impartido docencia en macroeconomía, microeconomía y desarrollo económico en la UPV/EHU. Cuenta con experiencia en planificación estratégica y políticas públicas, habiendo trabajado como economista en el Ministerio de Desarrollo Social de Uruguay y en el Programa de las Naciones Unidas para el Desarrollo (PNUD) en ese mismo país. Además, es editor de la revista Hordago – El Salto y ha colaborado en medios como Radio Euskadi.
Jon Bernat Zubiri Rey
UPV/EHU
Jon Bernat Zubiri es Profesor de la Facultad de la Relaciones Laborales y Trabajo Social y de la Euskal Herriko Unibertsitatea. Licenciado en Economía por la Facultad de Economía y Empresa (EHU), Master en Economía Internacional y Estrategias de los Agentes, en Políticas Económicas y Sociales y Doctor en Economía del Trabajo por la Universidad de Grenoble Alpes. Su labor investigadora está centrada en las políticas de reducción de la jornada laboral, además de en políticas laborales y la economía salarial de servicios, habiendo realizado numerosos informes para organizaciones sociales e instituciones públicas. Es editor y autor del diario Hordago El Salto, con el que realiza el programa de radio Lanaren Ekonomia, además de colaborar con diversos medios de comunicación para la divulgación científica de la economía crítica.
Hizlariak
Xabier Alberdi Lonbide
Historian doktorea
(Zarautz, 1969-V-18), Historian lizentziaduna Deustuko Unibertsitatean (1992), Kultura Baliabideen Kudeaketan Masterra Deustuko Unibertsitatean (1993) eta Historia Modernoan doktorea (Euskal Herriko Unibertsitatea, 2006). Albaola Elkarteko Ikerketa Saileko zuzendaria eta Untzi Museoko (Donostiako Ontzi Museoa) Zuzendari Zientifikoa da. Gaur egun Getariako Udalarentzat eta Urola-Kostako Mankomunitatearentzat historiari buruzko aholkulari gisa lan egiten du, Lehen Mundu Itzuliaren 5. urteurrena antolatzeko helburuarekin. Ikerketa historiko-arkeologikoko hainbat proiekturen zuzendaria; horien artean, Placentia Island Project enpresaren zuzendarikidea. Basque early presence in New England research project. Hainbat argitalpenen egilea da, eta horien artean doktore-tesia nabarmendu behar da.

Izaro Basa

Maite Caruezo

Irati Cifuentes Axpe
economistas sin fronteras

Ikerne Del Valle Erkiaga
Olga Fotinopoulou Basurko
upv/ehu
Catedrática de Derecho del Trabajo y de la Seguridad Social en la Universidad del País Vasco/Euskal Herriko Unibertsitatea (UPV/EHU).. Licenciada en Derecho (1998) y en Filosofía (2010). Doctora en Derecho con sobresaliente cum laude por unanimidad y Premio extraordinario de doctorado (2004). Cuenta con 4 sexenios de investigación y 1 sexenio de transferencia de resultados. Ha realizado diversas estancias de investigación en las Universidades de Nantes (Francia); Instituto Escandinavo de Derecho Marítimo (Noruega), Universidad KU Leuven (Bélgica) o en el Trinity collegue (Irlanda). Ha ido IP de un total de 19 proyectos de investigación en convocatorias europeas, estatales y autonómicas desde el año 2006 hasta la actualidad. Ha dedicado gran parte de su vida profesional a la transferencia de conocimiento, habiendo sido IP de 31 contratos de transferencia ex art. 83 LOU. Tiene un total de 120 intervenciones en Congresos, jornadas y seminarios de carácter nacional e internacional. Es evaluadora del European Research Council (ERC); Institute Universitaire Français (IUF) y de la Agencia Estatal de Investigación. Es consultora externa de la OIT. Experta externa PRECO -CRL-Euskadi.
Jon las Heras Cuenca
UPV/EHU
Jon Las Heras es profesor e investigador en la Universidad del País Vasco / Euskal Herriko Unibertsitatea. Licenciado en Economía por la Universidad Carlos III de Madrid, y Doctor en Políticas por la Universidad de Manchester, investiga la Economía Política del Trabajo de forma más general, y ha publicado trabajos empíricos y teóricos en las áreas de Sociología Laboral, Cooperativismo y Movimientos Sociales y Teoría Crítica. Jon es miembro del Instituto GEZKI y es co-director de la revista GIZAEKOA (Economía Social y Derecho Cooperativo), y también participa como editor en las revistas Labor History y Lan Harremanak.

Ernesto López Losa
Erika Martínez Lizarraga
Publizitatean eta Harreman Publikoetan lizentziatua, Euskal Herriko Unibertsitatean. Masterra: komunikazioa, RRPP eta Protokoloa ESERP Business Schoolen eta Marketina eta Merkataritza Kudeaketa Masterra Juan Carlos Erregea Unibertsitatean. Gaur egun, Ekonomia gradua aztertzen ari naiz UOCen. Nire karrera zerbitzuen sektorean garatu da beti. Lehenik abokatutzan eta gero energia berriztagarrien sektoreko hainbat ingeniaritzatan. 2015ean Goienerren sartu nintzen komunikazio koordinatzaile gisa. Kooperatibako erabakiak hartzeko organoetan parte hartu dut, eta 2020an presidente izendatu ninduten. Batasun Berriztagarrien Kontseilu Errektoreko kide ere izan naiz. Conama, GSEF edo Gizarte Ekonomiako Iberoamerikako Foroa bezalako ekitaldietan hizlari
Nadia Nemeh Shomaly
Bermeoko alkatea

Irune Ormaetxea Legarreta

Xabier Ortuzar
Unai Pascual
Basque Centre for Climate Change (BC3)
Unai Pascual (BC3) Ikerbasque Ikerketa Zentroko irakaslea da, eta 20 urte baino gehiagoko esperientzia du ekonomia-ekologistaren alorrean, sistema soziokultural konplexuak ulertzeko gizarte eta natur zientziak bereganatzen. Bioaniztasun eta Ekosistika Zerbitzuetako (IPBES) Multidiscipline Expert Paneleko kidea da. Bere ikerketa nagusiak ingurumenaren aldaketa globalaren eta ekonomiaren arteko interakzioan zentratzen dira, arreta berezia jarriz erakundeen, merkatuen eta ingurumen-gobernantzaren rol ebolutiboari balantzetan zehar. Mundu osoko hainbat herrialdetako ikerketa-proiektuak egin ditu, besteak beste, Europako hainbat herrialde, AEB, Mexiko, Peru, Bolivia, Kolonbia, India, Etiopia eta Malawi. Pascualek irakasle eta irakasle nagusi gisa lan egin du Europako hainbat unibertsitatetan (Cambridge, Manchester, York, Bartzelona, Bilbao) eta Latinoamerikan (Argentina, Dominikar Errepublika, Mexiko, Kolonbia).
Susana Serrano Gaztelurrutia
UPV/EHU, Finantza eta Zerga Zuzenbideko irakasle agregatua
Deustuko Unibertsitatean Zuzenbidean lizentziaduna (1998) eta UPV/EHUn Zuzenbidean doktorea (2010), Berrizko Bake Epailea izan da azken zazpi urteetan, 12 urtez Elorrion kargu bera bete ondoren. Gaur egun, Kazetaritzako Gradua egiten ari da (2024-2025), eta prestakuntza sendoa du Euskal Autonomia Erkidegoko Zuzenbidean eta Euskal Autonomia Erkidegoko Foru Zuzenbide Zibilean, arlo horietan espezializatzeko hainbat diplomarekin. 2011n, IVAPen Jesús Mª Leizaola saria jaso zuen, Europako Batasuneko epailearen aurrean Kontzertu Ekonomikoari buruz egindako lanagatik. Bere ikerketa-jarduera Finantza eta Zerga Zuzenbidean, Ekonomia Itunean, foru eta erkidegoen finantzaketan eta gizarte-ekonomian oinarritzen da. Bi seiurteko egin ditu ikerketan eta bi monografia, 34 artikulu eta 32 kapitulu argitaratu ditu liburu kolektiboetan. Gainera, TFG eta TFM zuzentzen ditu Zuzenbideko Graduetan eta Gradu Bikoitza ADE eta Zuzenbidean.
Ixone Soroa Guenaga
Bilbao Ekintza
Arrantza eta Akuikulturako zuzendaria (Eusko Jaurlaritza)

Zigor Uriondo
Miguel Virizuela Cobo
Universidad del País Vasco /Euskal Herriko Unibertsistatea
Miguel Virizuela es docente e investigador en el Departamento de Economía Aplicada de la UPV/EHU. Su trabajo se centra en el análisis de las dinámicas urbanas desde la perspectiva del metabolismo social, explorando cómo las infraestructuras configuran los flujos de materia y energía que sostienen el capitalismo contemporáneo. Es máster en Economía por la Université catholique de Louvain y la Université de Namur y ha impartido docencia en macroeconomía, microeconomía y desarrollo económico en la UPV/EHU. Cuenta con experiencia en planificación estratégica y políticas públicas, habiendo trabajado como economista en el Ministerio de Desarrollo Social de Uruguay y en el Programa de las Naciones Unidas para el Desarrollo (PNUD) en ese mismo país. Además, es editor de la revista Hordago – El Salto y ha colaborado en medios como Radio Euskadi.
Jon Bernat Zubiri Rey
UPV/EHU
Jon Bernat Zubiri es Profesor de la Facultad de la Relaciones Laborales y Trabajo Social y de la Euskal Herriko Unibertsitatea. Licenciado en Economía por la Facultad de Economía y Empresa (EHU), Master en Economía Internacional y Estrategias de los Agentes, en Políticas Económicas y Sociales y Doctor en Economía del Trabajo por la Universidad de Grenoble Alpes. Su labor investigadora está centrada en las políticas de reducción de la jornada laboral, además de en políticas laborales y la economía salarial de servicios, habiendo realizado numerosos informes para organizaciones sociales e instituciones públicas. Es editor y autor del diario Hordago El Salto, con el que realiza el programa de radio Lanaren Ekonomia, además de colaborar con diversos medios de comunicación para la divulgación científica de la economía crítica.
Matrikula prezioak
| Aurrez aurre | 2026-07-10 arte |
|---|---|
| 48,00 EUR | |
| 41,00 EUR | |
| 34,00 EUR | |
| 25,00 EUR | |
| 41,00 EUR | |
| 41,00 EUR |
Kokalekua
Arrantzaleen Museoa (Bermeo) / Gazteleku (Mundaka)
Ertzilla Dorrea.Torronteroko enparantza. 48370 Bermeo / Olazabal plaza, s/n Mundaka
Bizkaia
Sustainable development goals
2030 Agenda da nazioarteko garapenerako agenda berria. Nazio Batuen Erakundeak onartu zuen 2015eko irailean eta giza garapen jasangarriaren aldeko tresna eraginkorra izan nahi du planeta osoan. Haren zutabe nagusiak dira pobrezia errotik desagerraraztea, zaurgarritasunak eta desberdintasunak urritzea, eta jasangarritasuna bultzatzea. Aukera paregabea eskaintzen du mundua 2030. urtea baino lehen aldatzeko eta pertsona guztien giza eskubideak bermatzeko.

7 - Energia irisgarria eta ez kutsagarria
Pertsona guztiek energia eskuragarria, fidagarria, jasangarria eta modernoa izango dutela bermatzea. Gai gakoak: eskuragarritasun unibertsala, energia garbien proportzioa handitzea, energia eraginkortasuna, ikerketa, energia azpiegituretan eta teknologia garbietan inbertsioa sustatzea, energia zerbitzu moderno eta jasangarriak.
Informazio gehiago
9 - Industria, berrikuntza eta azpiegitura
Azpiegitura erresilienteak eraikitzea, industrializazio inklusiboa eta jasangarria sustatzea, eta berrikuntza bultzatzea. Gai gakoak: azpiegitura fidagarriak, jasangarriak, erresilienteak eta kalitatezkoak, industrializazio inklusibo eta jasangarria, modernizazioa, teknologia eta prozesu industrial garbiak eta ingurumenaren aldetik arrazionalak, ikerketa zientifikoa eta gaitasun teknologikoaren hobekuntza, IKTetarako sarbide unibertsala.
Informazio gehiago
11 - Hiri eta komunitate jasangarriak
Hiriak eta giza asentamenduak inklusiboak, seguruak, erresilienteak eta jasangarriak izatea lortzea. Gai gakoak: sarbidea etxebizitza eta oinarrizko zerbitzu egoki, seguru eta irisgarrietara, garraio sistema egokiak eta jasangarriak, hirigintza inklusiboa, plangintza eta kudeaketa parte hartzailea, kultura eta natura ondarearen babesa, airearen kalitatea, hondakinak, berdeguneak, hiriguneen, hiri inguruen eta landa inguruneen arteko loturak.
Informazio gehiago
12 - Ekoizpen eta kontsumo arduratsuak
Kontsumo eta ekoizpen eredu jasangarriak bermatzea. Gai gakoak: baliabide naturalen kudeaketa jasangarria eta erabilera eraginkorra, atmosferara, uretara eta lurzorura askatutako partikula kimikoak murriztea, hondakinak gutxitzea, birziklatzea, berrerabiltzea eta murriztea, jardunbide jasangarriak, erosketa publiko jasangarria, bizimodu jasangarriak, erregai fosilei ematen zaizkien laguntza ez-eraginkorrak arrazionalizatzea.
Informazio gehiago
13 - Klimaren aldeko ekintza
Klima aldaketari eta haren ondorioei aurre egiteko premiazko neurriak hartzea. Gai gakoak: mitigazioa, erresilientzia eta egokitzeko gaitasuna, plangintza, estrategiak eta plan nazionalak, hezkuntza eta sentsibilizazioa, efektuen murrizketa eta alerta goiztiarra, Klima Aldaketari buruzko Nazio Batuen Esparru Konbentzioa betetzea.
Informazio gehiago
14 - Itsaspeko bizitza
Ozeanoak, itsasoak eta itsas baliabideak modu jasangarrian kontserbatzea eta erabiltzea, garapen jasangarrirako. Gai gakoak: itsas kutsadura murriztea eta ozeanoak azidotzea, itsas ekosistemak babestea, ozeanoen osasuna eta produktibitatea lehengoratzea, itsasertzeko eremuak eta itsas eremuak kontserbatzea, gehiegizko ustiapena eta legez kanpoko arrantza ezabatzea, artisau arrantzari laguntzea, ezagutza zientifikoak handitzea.
Informazio gehiago