Gizartea
Ekonomia eta Enpresa
Uda ikastaroa
Ekonomia Kritikoa Martxan IV: Kapitalismoa Munduko Itsasoetatik Euskal Portuetara

Ekonomia Kritikoa Martxan IV: Kapitalismoa Munduko Itsasoetatik Euskal Portuetara

Uzt. 10 - 10. Uzt, 2026 Kod. G10-26

Azalpena

Uda Ikastaro honek kapitalismo globalaren eta itsas munduaren arteko lotura sakona aztertzen du, portuak, logistika eta itsas ekosistemak ulertzeko ikuspegi kritiko eta interdiziplinarra eskainiz. Bermeoko Arrantzale Museoan egingo da, euskal itsas kulturaren bihotzean, eta honek ikaskuntza-esperientzia berritzaile eta esanguratsua ahalbidetzen du. Euskal kostaldeko portuen (e.g. Bilbo, Pasaia, Bermeo) rol ekonomiko, sozial eta ekologikoa munduko fluxu material eta energetikoen testuinguru zabalagoan kokatuko da, trantsizio ekologikoaren erronkei eta itsas kapitalismoaren etorkizunari begira.

Bermeoko Arrantzale Museoaren balio erantsia:

UIKko berrikuntza nabarmena: Arrantzale Museoan egiteak espazio pedagogiko ez-unibertsitarioa eskaintzen du, UIKko ikastaroetan berritzailea den formatu esperientzial bat txertatuz.

Euskal ondarea eta ezagutza aurreratua uztartzea: Museoko testuinguruan euskal itsas kultura eta tokiko memoria mundu mailako ikerketa kritikoarekin konektatzen dira (logistika, kapitalismo itsastarra, ekologia politikoa).

Komunitate- eta lurralde-lotura zuzena: Bermeon egiteak tokiko eragileen partaidetza errazten du eta ikastaroa portu-errealitatearen bihotzera eramaten du, UIKek bilatzen duen unibertsitatea-lurraldea sinergia indartuz.

Irakurri gehiago

Helburuak

Helburu nagusiak:

Itsasoaren eta portuen eginkizuna kapitalismo modernoaren garapenean ulertzea.

Logistika globalaren, azpiegitura estrategikoen eta fluxu metabolikoen analisi kritikoa garatzea.

Euskal portuen posizioa eta funtzioa mundu mailako sare ekonomiko eta ekologikoetan kokatzea

Euskal itsas ondarea eta ezagutza aurreratua uztartzen dituen ikaskuntza-esperientzia berritzailea eskaintzea.

Azpi-helburuak:

Kapitalismo itsastarraren genealogiak, dinamikak eta gatazkak ezagutzea.

Logistikaren dimentsio politiko, ekonomiko eta militarra ulertzea.

Portu-hiri harremanen eta hiriaren metabolismoaren ikuspegi sozioekologikoa lantzea.

Fluxu material eta energetikoen oinarrizko analisi-tresnak ezagutzea (Sankey diagramak, datu-irakurketa).

Euskal kostaldeko kasu konkretuak aztertzea: Bilbo, Pasaia, Bermeo.

Itsasoaren egoera ekologikoa eta gain-esplotazioaren ondorioak kokatzea trantsizio ekologikoaren testuinguruan.

Tokiko eragileen ezagutza eta komunitatearekin lotura sendotzen duen formatu esperientziala garatzea.

Irakurri gehiago

Jarduera nori zuzenduta

  • Publiko orokorra
  • Unibertsitateko ikaslea
  • Unibertsitarioak ez diren ikasleak
  • Irakasleak
  • Profesionalak

Metodologia

Ikastaroak ikuspegi interdiziplinarra eta esperientzia-oinarritua uztartzen du:

Hitzaldi teorikoak: logistika globala, ekologia politikoa, portu-metabolismoak.

Kasu-azterketak: Bilbo eta Bermeo, Gobernantza portzuerak, fluxu materialak, Suez eta Rotterdam bezalako kasu globalak.

Tokiko testuinguruarekin lotura zuzena: Bermeoko portu-kultura eta museoko baliabideak integratuta.

Mahai-inguruak eta eztabaidak: ikuspegi anitzak eta hausnarketa kolektiboa.

Irakurri gehiago

Antolakuntza

  • Departamento de Economia Aplicada
  • GEZKI Institutoa (EHU)
  • Bermeoko Udala
  • Economistas sin Fronteras

Programa

2026-07-10

09:30 - 10:00

Erregistroa

10:00 - 10:30

Jardueraren zuzendaritzaren aurkezpena

Hizkuntza: euskara

    Irekiera

    • Nadia Nemeh Shomaly | Bermeoko Udala - Bermeoko Alkatea
    • Ixone Soroa Guenaga | Eusko Jaurlaritza - Arrantza zuzendaria
    • Jon las Heras Cuenca | EHU - Ikastaroaren Zuzendaritza taldea
    10:30 - 12:00

    Mahai ingurua: “1. Mahaia : Euskal portuen historia eta Nazioarteko Kate Globaletan txertaketa“

    Hizkuntza: euskara

    • Izaro Baza | Radio Euskadi - Kazetaria (Moderatzailea)
    • Susana Serrano Abad | EHU - Historia Contemporanea
    • Xabier Gangoiti | Deustuko unibertsitatea - Deustuko unibertsitatea
    12:00 - 12:30

    Kafe atsedena

    12:30 - 14:00

    Mahai ingurua: “2. Mahaia:Nazioarteko euskal arrantza eta tokiko portuak bidegurutzean“

    Hizkuntza: euskara

    • Maite Caruezo | Bermeoko Udala - Bermeoko Garapen Ekonomikoko zinegotzia (Moderatzailea)
    • Robert Ugalde Zabala | EHU - Finantza Ekonomikoa
    • Ikerne Del Valle Erkiaga | EHU - Politika Publikoak eta Historia Ekonomikoa
    14:15 - 16:00

    Atsedena

    16:00 - 17:30

    Mahai ingurua: “3. Mahaia: Euskal portuak eredu industrial eta energetiko eraldaketaren aurrean“

    Hizkuntza: español

    • Zigor Uriondo | Bermoko udala - Urbanismo zinegotzia (Moderatzailea)
    • Miguel Virizuela Cobo | EHU - Ekonomia Aplikatua
    • Macarena Larrea Basterra | Orkestra Institutua - Investigadora
    17:30 - 17:45

    Itxiera

    Hizkuntza: euskara

      Itxiera

      • Jon Bernat Zubiri Rey | EHU - Ikastaroaren Zuzendaria
      • Aitziber Etxezarreta Etxarri | GEZKI - Directora
      • Xabier Ortuzar | Bermeoko Udala - Alkateordea
      • Irati Cifuentes Axpe | Mugarik gabeko ekonomialaria - Zuzendari-batzorkide
      18:00 - 19:30

      Dinamica participativa:Portuko Bisita

      20:00 - 22:00

      Pintxo Potea Kabidxeko Gune Sozialean

      Zuzendariak

      Miguel Virizuela Cobo

      Universidad del País Vasco /Euskal Herriko Unibertsistatea

      Miguel Virizuela es docente e investigador en el Departamento de Economía Aplicada de la EHU. Su trabajo se centra en el análisis de las dinámicas urbanas desde la perspectiva del metabolismo social, explorando cómo las infraestructuras configuran los flujos de materia y energía que sostienen el capitalismo contemporáneo. Es máster en Economía por la Université catholique de Louvain y la Université de Namur y ha impartido docencia en macroeconomía, microeconomía y desarrollo económico en la EHU. Cuenta con experiencia en planificación estratégica y políticas públicas, habiendo trabajado como economista en el Ministerio de Desarrollo Social de Uruguay y en el Programa de las Naciones Unidas para el Desarrollo (PNUD) en ese mismo país. Además, es editor de la revista Hordago – El Salto y ha colaborado en medios como Radio Euskadi.

      Jon Bernat Zubiri Rey

      UPV/EHU

      Jon Bernat Zubiri es Profesor de la Facultad de la Relaciones Laborales y Trabajo Social y de la Euskal Herriko Unibertsitatea. Licenciado en Economía por la Facultad de Economía y Empresa (EHU), Master en Economía Internacional y Estrategias de los Agentes, en Políticas Económicas y Sociales y Doctor en Economía del Trabajo por la Universidad de Grenoble Alpes. Su labor investigadora está centrada en las políticas de reducción de la jornada laboral, además de en políticas laborales y la economía salarial de servicios, habiendo realizado numerosos informes para organizaciones sociales e instituciones públicas. Es editor y autor del diario Hordago El Salto, con el que realiza el programa de radio Lanaren Ekonomia, además de colaborar con diversos medios de comunicación para la divulgación científica de la economía crítica.

      Hizlariak

      Izaro Baza

      Izaro Baza azken sei urteetan irratigintzan ibilitako kazetaria da. Kazetaritza eta Ikus Entzunezko komunikazio ikasketak egin zituen EHU aldiberekotasun programaren baitan. Zientzia, Teknologia, Ingurumen eta Osasun arloko komunikazioari buruzko master bat burutu zuen gerora. Ibilbide profesionala, hala ere, oraindik ikasten zenbilela abiatu zuen. Lekuko irratigintzan hasi zuen, gerora ekonomia eta bereziki politika arlora salto eginez. Hiru urtez Diputatuen Kongresuko egunorokotasuna jarraitu ostean, orain Eusko Legebiltzarreko gora-beherak kontatzeko abagunea suertatu zaio, beste behin irratian. Gai politikoak izan ditu nagusi azken urteetan, hala ere, ikasketa garaitik hona zientzia eta bereziki ingurune eta jasangarritasun gaiak biziki gogoko izan ditu. Bermeon ez ezik, arrantza eta itsasositik bizi, hasi eta hezi den familia batetik dator, gure ikastaroan aberasgarria izan daitekeena.

      Maite Caruezo

      Bermeoko Garapen Ekonomikoko zinegotzia

      Irati Cifuentes Axpe

      economistas sin fronteras

      Irati Cifuentes Axpe, Portugalete. Mugarik gabeko ekonomialariak-en 7 urtez langilea eta gaur egun zuzendari-batzordekide. Hezkuntzan ibilbide ezberdina izan ostean gaur egun Lanbide Heziketan irakaslea Trurdinaga LHI-n.

      Ikerne Del Valle Erkiaga

      EHUko Politika Publikoak eta Historia Ekonomikoan irakaslea. Arrantza Ekonomian aditua.

      Aitziber Etxezarreta Etxarri

      UPV/EHU

      Aitziber Etxezarreta Etxarri es doctora en Economía por la Universidad del País Vasco (EHU) y Profesora Agregada del departamento de Economía Aplicada, en la misma universidad. Actualmente, Aitziber es directora del Instituto Universitario de Derecho Cooperativo y Economía Social GEZKI, y también ha sido la directora de su Revista Vasca de Economía Social – Gizarte Ekonomiako Euskal Aldizkaria entre los años 2017 y 2022. Sus principales líneas de investigación son la Vivienda, las Políticas de Vivienda, y las Cooperativas de Vivienda. Autora de diversas publicaciones y ponencias sobre la materia. Otras líneas de investigación: Turistificación y vivienda, Desahucios, e igualdad de género.

      Miren Gabantxo Uriagereka

      UPV/EHU, Profesora e investigadora experta en Comunicación

      Miren Gabantxo-Uriagereka (Bermeo, 1966). Irakasle eta ikertzaile iraunkorra (EHU). Kazetaria eta Komunikazioan Doktorea da EHUn. Interneten Garapenerako Masterra egin zuen Mondragon Unibertsitatean. Zinegotzia da ere Bermeko Udalean. Campuseko Kultur Zuzendaria izanez EHUkultura programazioa egiteko eta (2008-2013) Gizarte eta Komunikazio Zientzien Fakultateko Medialab proiektu teknologikoaren Dekanordea. EITBn kazetaria izan zen 90.eko hamarkadan. 1996an hilabetea egin zuen bi atunontzi izoztatzaileetan, Indiako Ozeanoan, Seychelles irlen inguruan, Hilario bere aitaren bizitza dokumentatzeko –Atlantiar eta Indiar Ozeanoetan tunaren arrantza industrialean aurrendaria izan baita bera-. Arrantzaleen artean bizitako esperientzia horren ondoren idatzi zuen “Atuneros congeladores, el cambio generacional y la transmisión del conocimiento tradicional” [Zainak. Cuadernos de Antropología-Etnografía (25) : 33-36 (2003)].

      Xabier Gangoiti

      Universidad de Deusto

      Xabier Gangoiti ekonomialaria eta soziologoa da, eta gaur egun Aisialdi eta Kultur Ikasketetan doktoregaia da Deustuko Unibertsitatean. Esperientzia zabala du ikerketan eta aholkularitzan; besteak beste, ekonomia eta lurralde garapeneko aholkulari gisa aritu da Naiderren eta ikertzaile kide gisa University of the West of England-en. Prestakuntza akademikoari dagokionez, Ekonomiako Gradua (EHU) eta Soziologia eta Hiri Ikasketetako Masterra (Goldsmiths, University of London) ditu. Gainera, nazioarteko egonaldia egiten ari da University of Manchester-en. Hiri-mugikortasunari, munizipalismoari eta espazioaren teoriari buruzko hainbat artikulu eta liburu-kapitulu argitaratu ditu nazioarteko aldizkari eta argitaletxe prestigiotsuetan, hala nola Springer, SAGE eta Forum Vies Mobiles. Gaur egun, itzultzaile gisa lan egiten ari da Verso Libros argitaletxean. “El capitalismo y el mar” dago berak itzulitako liburuen artean.

      Macarena Larrea Basterra

      Orkestra-IVC

      Orkestra Institutuko ikertzailea. Portuko Enpresetan kudeaketan aditua. “El papel de los puertos en la transición energética” txostenaren egilea.

      Jon las Heras Cuenca

      UPV/EHU

      Jon Las Heras es profesor e investigador en Euskal Herriko Unibertsitatea. Licenciado en Economía por la Universidad Carlos III de Madrid, y Doctor en Políticas por la Universidad de Manchester, investiga la Economía Política del Trabajo de forma más general, y ha publicado trabajos empíricos y teóricos en las áreas de Sociología Laboral, Cooperativismo y Movimientos Sociales y Teoría Crítica. Jon es miembro del Instituto GEZKI y es co-director de la revista GIZAEKOA (Economía Social y Derecho Cooperativo), y también participa como editor en las revistas Labor History y Lan Harremanak.

      Nadia Nemeh Shomaly

      Nadia Nemeh Shomaly Zuzenbidean eta Ekonomian lizentziatua da, eta bi hamarkadatik gorako ibilbidea du banku-sektorean finantza-aholkulari gisa, analisi eta kudeaketa ekonomikoan esperientzia sendoa garatuz. Bere jardun profesionala konpromiso sozial eta politiko sendoarekin uztartzen du, Palestinako aktibista gisa; errefuxiatuen kanpalekuetan bertatik bertara parte hartu du, eta Palestinaren errealitatea ikusgarri egiten lagundu du hitzaldien eta dibulgazioaren bidez. Gaur egun, Bermeoko alkatea da, eta bertatik justizia sozialean eta nazioarteko ikuspegian oinarritutako kudeaketa publikoa bultzatzen du.

      Xabier Ortuzar

      Bemeoko Alkateordea eta Zerbitzu, Segurtasun eta Kirol zinegotzia. Ogibidez aktorea eta tokiko merkataria da baita ere.

      Susana Serrano Abad

      Susana Serrano Abad es Profesora Titular de Historia Contemporánea en la Facultad de Letras de Euskal Herriko Unibertsitatea. Especialista en historia urbana y contemporánea, cuenta con tres sexenios de investigación reconocidos por la ANECA y una amplia trayectoria docente e investigadora en la EHU. Sus investigaciones han prestado especial atención a la historia portuaria, los procesos de industrialización y las transformaciones urbanas vinculadas a la ría de Bilbao y su entorno marítimo. Asimismo, ha colaborado en proyectos de documentación y difusión científica con el Museo Marítimo Ría de Bilbao. Actualmente desempeña el cargo de Secretaria del Departamento de Historia Contemporánea y es miembro del Consejo Editorial de la revista Historia Contemporánea.

      Ixone Soroa Guenaga

      Bilbao Ekintza

      Arrantza eta Akuikulturako zuzendaria (Eusko Jaurlaritza) Bilboko Udalan Inbertsioak erakartzeko teknikaria.

      Robert Ugalde Zabala

      Ekonomian doktorea eta Ekonomia eta Enpresa Fakultatean irakaslea Finantza Ekonomiako Departamentuan.(EHU). Hainbat artikulu akademiko idatzi ditu eta Atuneros Congeladores Vascos: un sector de importancia económica mundo liburuaren egilea (2014). “Modelo de gestión intregral de riesgos para el sector atunero” (Fundación Mapfre, 2015) eta “El subsector atunero congelador en cifras: 2011-2017” (Ministerio de Agricultura, Pesca y Alimentación, 2019) liburuen egilekidea da. 2014 Julio Sáez Arriskuen Gerentziako Ikerkuntza Monografien Nazioarteko IV. Sariaren irabazlea

      Zigor Uriondo

      Bermeoko Urbanismo zinegotzia. EHUko Energia Ingeniaritzan irakaslea.

      Miguel Virizuela Cobo

      Universidad del País Vasco /Euskal Herriko Unibertsistatea

      Miguel Virizuela es docente e investigador en el Departamento de Economía Aplicada de la EHU. Su trabajo se centra en el análisis de las dinámicas urbanas desde la perspectiva del metabolismo social, explorando cómo las infraestructuras configuran los flujos de materia y energía que sostienen el capitalismo contemporáneo. Es máster en Economía por la Université catholique de Louvain y la Université de Namur y ha impartido docencia en macroeconomía, microeconomía y desarrollo económico en la EHU. Cuenta con experiencia en planificación estratégica y políticas públicas, habiendo trabajado como economista en el Ministerio de Desarrollo Social de Uruguay y en el Programa de las Naciones Unidas para el Desarrollo (PNUD) en ese mismo país. Además, es editor de la revista Hordago – El Salto y ha colaborado en medios como Radio Euskadi.

      Jon Bernat Zubiri Rey

      UPV/EHU

      Jon Bernat Zubiri es Profesor de la Facultad de la Relaciones Laborales y Trabajo Social y de la Euskal Herriko Unibertsitatea. Licenciado en Economía por la Facultad de Economía y Empresa (EHU), Master en Economía Internacional y Estrategias de los Agentes, en Políticas Económicas y Sociales y Doctor en Economía del Trabajo por la Universidad de Grenoble Alpes. Su labor investigadora está centrada en las políticas de reducción de la jornada laboral, además de en políticas laborales y la economía salarial de servicios, habiendo realizado numerosos informes para organizaciones sociales e instituciones públicas. Es editor y autor del diario Hordago El Salto, con el que realiza el programa de radio Lanaren Ekonomia, además de colaborar con diversos medios de comunicación para la divulgación científica de la economía crítica.

      Matrikula prezioak

      Aurrez aurre2026-07-10 arte
      25,00 EUR
      15,00 EUR
      0 EUR

      Kokalekua

      Arrantzaleen Museoa (Bermeo) /

      Ertzilla Dorrea.Torronteroko enparantza. 48370 Bermeo/

      Bizkaia

      Sustainable development goals

      2030 Agenda da nazioarteko garapenerako agenda berria. Nazio Batuen Erakundeak onartu zuen 2015eko irailean eta giza garapen jasangarriaren aldeko tresna eraginkorra izan nahi du planeta osoan. Haren zutabe nagusiak dira pobrezia errotik desagerraraztea, zaurgarritasunak eta desberdintasunak urritzea, eta jasangarritasuna bultzatzea. Aukera paregabea eskaintzen du mundua 2030. urtea baino lehen aldatzeko eta pertsona guztien giza eskubideak bermatzeko.

      Garapen jasangarrirako helburuak

      7 - Energia irisgarria eta ez kutsagarria

      Pertsona guztiek energia eskuragarria, fidagarria, jasangarria eta modernoa izango dutela bermatzea. Gai gakoak: eskuragarritasun unibertsala, energia garbien proportzioa handitzea, energia eraginkortasuna, ikerketa, energia azpiegituretan eta teknologia garbietan inbertsioa sustatzea, energia zerbitzu moderno eta jasangarriak.

      Informazio gehiago
      7 - Energia eskuragarria eta ez-kutsatzailea

      9 - Industria, berrikuntza eta azpiegitura

      Azpiegitura erresilienteak eraikitzea, industrializazio inklusiboa eta jasangarria sustatzea, eta berrikuntza bultzatzea. Gai gakoak: azpiegitura fidagarriak, jasangarriak, erresilienteak eta kalitatezkoak, industrializazio inklusibo eta jasangarria, modernizazioa, teknologia eta prozesu industrial garbiak eta ingurumenaren aldetik arrazionalak, ikerketa zientifikoa eta gaitasun teknologikoaren hobekuntza, IKTetarako sarbide unibertsala.

      Informazio gehiago
      9 - Industria, berrikuntza eta azpiegitura

      11 - Hiri eta komunitate jasangarriak

      Hiriak eta giza asentamenduak inklusiboak, seguruak, erresilienteak eta jasangarriak izatea lortzea. Gai gakoak: sarbidea etxebizitza eta oinarrizko zerbitzu egoki, seguru eta irisgarrietara, garraio sistema egokiak eta jasangarriak, hirigintza inklusiboa, plangintza eta kudeaketa parte hartzailea, kultura eta natura ondarearen babesa, airearen kalitatea, hondakinak, berdeguneak, hiriguneen, hiri inguruen eta landa inguruneen arteko loturak.

      Informazio gehiago
      11 - Hiri eta komunitate jasangarriak

      12 - Ekoizpen eta kontsumo arduratsuak

      Kontsumo eta ekoizpen eredu jasangarriak bermatzea. Gai gakoak: baliabide naturalen kudeaketa jasangarria eta erabilera eraginkorra, atmosferara, uretara eta lurzorura askatutako partikula kimikoak murriztea, hondakinak gutxitzea, birziklatzea, berrerabiltzea eta murriztea, jardunbide jasangarriak, erosketa publiko jasangarria, bizimodu jasangarriak, erregai fosilei ematen zaizkien laguntza ez-eraginkorrak arrazionalizatzea.

      Informazio gehiago
      12 - Ekoizpen eta kontsumo arduratsuak

      13 - Klimaren aldeko ekintza

      Klima aldaketari eta haren ondorioei aurre egiteko premiazko neurriak hartzea. Gai gakoak: mitigazioa, erresilientzia eta egokitzeko gaitasuna, plangintza, estrategiak eta plan nazionalak, hezkuntza eta sentsibilizazioa, efektuen murrizketa eta alerta goiztiarra, Klima Aldaketari buruzko Nazio Batuen Esparru Konbentzioa betetzea.

      Informazio gehiago
      13 - Klimaren aldeko ekintza

      14 - Itsaspeko bizitza

      Ozeanoak, itsasoak eta itsas baliabideak modu jasangarrian kontserbatzea eta erabiltzea, garapen jasangarrirako. Gai gakoak: itsas kutsadura murriztea eta ozeanoak azidotzea, itsas ekosistemak babestea, ozeanoen osasuna eta produktibitatea lehengoratzea, itsasertzeko eremuak eta itsas eremuak kontserbatzea, gehiegizko ustiapena eta legez kanpoko arrantza ezabatzea, artisau arrantzari laguntzea, ezagutza zientifikoak handitzea.

      Informazio gehiago
      14. Itsaspeko bizitza

      Beste ikastaro interesgarriak...