Itsasoaren zaintzaileak: itsas ugaztunen osasuna ulertzen, lehorreratzeei buruzko datuen bidez

Itsas ugaztunek funtsezko zeregina betetzen dute gure ozeanoetan, adibidez, arrainen populazioak kontrolatzen dituzte, baina ozeanoen osasunaren mende ere badaude. Askotan “itsasoaren zaintzaile” deitzen zaien animaliok kutsaduraren, klima-aldaketaren, arrantza-jardueren eta beste giza presio batzuen baterako ondorioen isla dira. Aurkezpen honetan, Erresuma Batuan lehorreratutako itsas ugaztunenak aztertzeak itsaspean gertatzen dena hobeto ulertzen nola laguntzen digun ikusiko dugu.

Mintzaldiak Erresuma Batuko iraupen luzeko bi jarraipen programaren lana du ardatz: Ingalaterra eta Galesko Zetazeoen Lehorreratzeen Ikerketa Programa (CSIP) eta Itsas Animalien Lehorreratzeen Eskoziako Plana (SMASS). Erakunde horiek lehorreratutako itsas ugaztunen abisuei erantzuten diete, kasu guztiak erregistratzen dituzte eta animalia batzuen azterketa zehatzak egiten dituzte. Hala bada, hainbat hamarkadatan zehar bildutako lagin eta ezagutzen artxiboa dugu eskura, eta, horri esker, animalia horiek nola bizi ziren ikus dezakegu, zerk eragiten zuen haien osasunean eta, kasu askotan, zergatik hil ziren.

Horrez gain, lehorreratzeei buruzko datuak ingurumen-gai zabalagoen inguruko froga baliotsuak dira. Erregistratutako espezie kopurua edo motak aldatzea edo espezie horiek dauden lekuak aldatzea hainbat gauzaren adierazle izan daitezke: ozeanoen baldintzak aldatu direla, gaixotasunak zabaldu direla edo giza inpaktuak areagotu egin direla (esaterako, katramilatzeak, itsaspeko zarata edo kutsadura kimikoa). Kasu batzuetan, lehorreratutako animaliak arazo emergenteen lehen seinaleak dira: gaixotasun berriak edo itsasoen berotzeak itsas bizitzan dituen ondorioak.

Hitzaldian ikusiko dugu CSIP eta SMASS erakundeek lehorreratzeetatik bildu duten informazioa lagungarria izan dela kontserbazio-neurriei forma emateko, basa-bizitzaren babesa hobetzeko eta gure itsasoen kudeaketari buruzko erabakiak hartzeko. Erresuma Batuko esperientzia partekatzean, hitzaldi honek erakutsi nahi du lehorreratutako itsas ugaztunak ez direla gure kostetako irudi tragikoak soilik, baizik eta mezulari garrantzitsuak ere badirela. Esaten digutena entzutea funtsezkoa da ozeanoen osasuna babesteko eta itsasoarekin harreman jasangarriagoa eraikitzeko.