Komunikazioa
Osasuna
Hizkuntzalaritza eta Literatura
Uda ikastaroa
Narratiba eta osasuna: Nola sortu  osasuna eraikitzen duten istorioak?

Narratiba eta osasuna: Nola sortu osasuna eraikitzen duten istorioak?

Eka. 23 - 24. Eka, 2026 Kod. O05-26

Narratibaren indarra ezagutu, praktika klinikoa zein osasun publikoa eraldatzeko, eta zaintzen dutenen eta zaintzak jasotzen dituztenen arteko harremana sakontzeko.

Azalpena

Uda Ikastaro honek osasuna eraikitzen duten istorioen muinera bidaia proposatzen du. Narratibaren bidez, kontakizunek gaixotasuna ulertzeko moduan, zaintzan eta prebentzioan nola eragiten duten aztertuko da. Bi egunetan zehar, teoria eta praktika uztartuko da medikuntza narratiboa, kontakizunaren etika eta idazkera gogoetatsuaren botere eraldatzailea ezagutzeko. Literatura aliatutzat hartuta eta parte-hartze aktiboa sustatuz, kontatzen diren istorioak ulertzen ikasiko da, diskurtso gizatiarragoak, enpatikoagoak eta emantzipatzaileagoak sortzen, eta profesionalen, pazienteen eta gizartearen arteko komunikazioa hobetzeko gai izaten.

Ikastaro hau ikaskuntzarako espazio bizia da, non teoria eta praktika elkarrekin lotzen dira esperientzia esanguratsuak sortzeko. Uste da narratiba ez dela soilik hitzetik irakasten, baizik eta elkarrekintzatik eta hausnarketa partekatutik. Horregatik, erabiliko den metodologiak hiru oinarri ditu: parte-hartze aktiboa, idazketa gogoetatsua eta diziplinarteko elkarrizketa.

Jardunaldi bakoitzean hitzaldiak, dinamikak eta eztabaidarako zein elkarrizketarako espazioak konbinatuko dira, ideiak eta esperientziak kontrastatzeko aukera emango duten galderak eta iruzkinak egin ahal izateko. Hitzaldietan funtsezko kontzeptuak azalduko dira, hala nola medikuntza narratiboa, kontakizunaren etika eta istorioek osasun publikoaren eta ikerketa kualitatiboaren eremuetan duten eragina. Baita ere literatura istorioen iturri gisa, eta praktika klinikorako ezagutza duen balioa garatuko da.

Ikastaroaren erdigunea idazketa gogoetatsuko tailerrak izango dira, non parte-hartzaileek beraien istorioak arakatu eta ikuspegi humanista batetik berridazten ikasiko duten. Introspekziora eta talde-trukera gonbidatuko duten ariketa errazak, eskuragarriak eta sortzaileak proposatuko dira.

Literaturak ere bere lekua izango du: zaintzaren eta gaixotasunaren esperientzia argitzen duten obren zatiak aztertuko dira, fikzioak errealitatea ulertzen nola lagun dezakeen azalerazteko.

Gainera, parte-hartze horizontala sustatuko da, diskurtso paternalistak saihestuz eta konfiantza-giroa sustatuz. Talde-dinamikek eta irakurketa partekatuek ahots bakoitzak bere espazioa aurkitzea ahalbidetuko dute, ikaskuntza kolektiboa sortuz. Azken batean, metodologiaren helburua nagusia parte-hartzaile bakoitzak, ezagutzak eskuratzeaz gain, esperientzia aberasgarri bat bizitzea da, bai bere praktika profesionalerako, bai pertsonalerako.

Irakurri gehiago

Helburuak

Narratibaren garrantzia ulertzea praktika klinikoan, osasun publikoan eta ikerketan.

Kontakizunek erabaki mediko eta sozialetan nola eragiten duten aztertzea.

Idazketa gogoetatsuaren trebetasunak garatzea profesional-paziente komunikazioa hobetzeko.

Literatura tresna gisa aztertzea, zaintza eta gaixotasunaren esperientzia ulertzeko.

Diskurtso emantzipatzaileak eta osasuna sustatzen dutenak bultzatzea.

Jarduera nori zuzenduta

  • Publiko orokorra
  • Unibertsitateko ikaslea
  • Profesionalak

Lankidetza

  • Osasun Saila - Eusko Jaurlaritza
  • Osakidetza

Programa

2026-06-23

09:00 - 09:10

Erregistroa

09:10 - 09:40

Jardueraren zuzendaritzaren aurkezpena

    Aurkezpena: Narratiba eta osasuna: Nola sortu osasuna sortzen duten istorioak?

    • Mikel Baza Bueno | Osakidetza - Famili eta komunitateen medikua-Médico de familia y comunidadesHizkuntza: euskara
    09:40 - 10:35

    “La importancia de las historias y cómo influyen en la práctica clínica: Medicina narrativa y método clínico centrado en la persona “

    • Mikel Baza Bueno | Osakidetza - Famili eta komunitateen medikua- Médico de familia y comunidadesHizkuntza: español
    10:35 - 11:30

    “Narrativas en disputa en salud pública: desde la responsabilidad individual al cuidado colectivo. “

    • Amaia Bacigalupe De la Hera | EHU - Profesora de SociologíaHizkuntza: español
    11:30 - 12:00

    Atsedena

    12:00 - 13:30

    “Dinámica participativa – “Las historias de nuestra salud”. “

      13:30 - 15:30

      Atsedena

      15:30 - 16:00

      “Isiltasunak kontakizunean duen garrantzia“

      • Mikel Baza Bueno | Osakidetza - Famili eta komunitateen medikua- Médico de familia y comunidadesHizkuntza: euskara
      16:00 - 17:20

      “Dinámica participativa: Narrativas, identidad y poder en salud. “

      • Katixa Agirre Agirre Miguelez | EHU - Profesora de SociologíaHizkuntza: español
      • Amaia Bacigalupe De la Hera | EHU - Profesora de SociologíaHizkuntza: español
      17:20 - 17:30

      Sintesia

      2026-06-24

      09:05 - 10:00

      “¿Cómo se construyen los saberes? Biomedicina, evidencias e investigación cualitativa“

      • Yolanda González Rábago | EHU - Profesora de comunicación y escritoraHizkuntza: español
      10:00 - 11:00

      “La medicina narrativa y sus aplicaciones: profesional-paciente, profesional-consigo mismo, profesional-colegas, profesional-sociedad“

        Dolor, cuidado y verdad de las mujeres: la creación artística como narrativa de resistencia

        • Miren Iza Cia | EHU - Profesora de sociologíaHizkuntza: español
        11:00 - 11:30

        Atsedena

        11:30 - 12:00

        “ Kontatu eta existitu: narrazioa funtsezko beharrizan gisa.“

        • Katixa Agirre Agirre Miguelez | EHU - Soziologia irakaslea- Profesora de SociologíaHizkuntza: euskara
        12:00 - 13:40

        “Taller práctico – Escribir y narrar para comprender la realidad que habitat-mos“

        • Katixa Agirre Agirre Miguelez | EHU - Soziologia irakaslea- Profesora de SociologíaHizkuntza: español
        • Miren Iza Cia | EHU - Profesora de SociologíaHizkuntza: español
        13:40 - 13:50

        Sintesia

        13:50 - 14:00

        Itxiera

        • Mikel Baza Bueno | Osakidetza - Médico de familiaHizkuntza: español

        Zuzendariak

        Mikel Baza Bueno

        Osakidetza. EHU-ko irakasle elkartua

        Bilbon jaioa, bertan hazi eta bizi naiz. Medikuntzan lizentziatu nintzen (EHU) eta Familia eta Komunitate Medikuntzan espezializatu nintzen gero. Gaur egun, Zeberion (Bizkaia) egiten dut lan mediku gisa, eta Arrigorriagako Lehen Mailako Arretako unitateburua naiz (Barrualde-Galdakao ESI-a. Osakidetza). EHUko Medikuntza graduko irakasle elkartua. OPIK ikerketa-taldearen eta Osatzen-ekin elkarlanean. Ez dut farmazia-industriaren edo elikagaien industriaren informaziorik, prestakuntzarik edo ordainsaririk jasotzen. Lehen Mailako Arretaren defendatzailetzat dut nire burua, eta errespetuzko osasun-arretan sinesten dut, pertsonengan zentratuta, eta ez hainbeste gaixotasunetan. Kontatzen dizkiguten istorioekiko interes berezia dut, ezagutza, ikerketa, irakaskuntza eta osasunaren sustapena partekatzeko eta sortzeko modu gisa.

        Hizlariak

        Katixa Agirre Agirre Miguelez

        UPV/EHU

        Euskal idazlea eta EHUko Ikus-entzunezko Komunikazioko irakaslea. Bi ipuin-liburu argitaratu ditu: Sua Falta Zaigu (Elkar, 2007) eta Habitat (Elkar, 2009), baita haur eta gazteentzako zenbait istorio ere, Amaia Lapitzen abentura-saga nabarmentzen delarik. 2015ean bere lehen nobela argitaratu zuen, Atertu arte Itxaron, hainbat hizkuntzatara itzulia eta irakurleek emandako 111 Akademia saria jaso zuena. 2018an argitaratu zen Amek ez dute, dagoeneko 12 hizkuntzatan argitaratua eta Mar Coll zinemagileak zinemara egokitua. 2022an Berriz zentauro argitaratu zen, etorkizuneko Paris batean kokatutako fikzio espekulatiboa. Ipuin-antologia eta zinemari buruzko saiakeretan parte hartu du, eta Eneagrama elkarrizketa kulturalen bideopodcasta zuzentzen eta aurkezten du. Bere laugarren nobela argitaratu berri du, Barne zerbitzuak, gerra zibilaren osteko espioitza-istorio bat.

        Amaia Bacigalupe De la Hera

        EHU

        Licenciada en Sociología (UPV/EHU), Máster en Políticas Públicas y Sociales (UPF) y Doctora en Salud Pública (UAB). En la actualidad es Profesora Titular del Departamento de Sociología y Trabajo Social de la UPV/EHU. Con anterioridad, ha trabajado en el Servicio de Estudios e Investigación Sanitaria del Departamento de Salud del Gobierno Vasco y en la Unidad de Investigación de Atención Primaria de Bizkaia (Osakidetza). Sus líneas de investigación prioritarias son el estudio de la influencia de la estratificación y la desigualdad social en la salud y en la atención sanitaria, con un especial foco sobre las desigualdades de género en la salud y los sesgos de género en la atención sanitaria. Es IP del Grupo de Investigación en Determinantes Sociales de la Salud y Cambio Demográfico-OPIK. Actualmente es también directora del Departamento de Sociología y Trabajo Social.

        Mikel Baza Bueno

        Osakidetza. EHU-ko irakasle elkartua

        Bilbon jaioa, bertan hazi eta bizi naiz. Medikuntzan lizentziatu nintzen (EHU) eta Familia eta Komunitate Medikuntzan espezializatu nintzen gero. Gaur egun, Zeberion (Bizkaia) egiten dut lan mediku gisa, eta Arrigorriagako Lehen Mailako Arretako unitateburua naiz (Barrualde-Galdakao ESI-a. Osakidetza). EHUko Medikuntza graduko irakasle elkartua. OPIK ikerketa-taldearen eta Osatzen-ekin elkarlanean. Ez dut farmazia-industriaren edo elikagaien industriaren informaziorik, prestakuntzarik edo ordainsaririk jasotzen. Lehen Mailako Arretaren defendatzailetzat dut nire burua, eta errespetuzko osasun-arretan sinesten dut, pertsonengan zentratuta, eta ez hainbeste gaixotasunetan. Kontatzen dizkiguten istorioekiko interes berezia dut, ezagutza, ikerketa, irakaskuntza eta osasunaren sustapena partekatzeko eta sortzeko modu gisa.

        Yolanda González Rábago

        EHU

        Unibertsitateko irakasle titularra Euskal Herriko Unibertsitateko (UPV/EHU) Soziologia eta Gizarte Lan Sailean. Soziologian doktorea, Migrazioetan masterra eta Osasun Publikoko diploma. Osasunaren Determinatzaile Sozialei eta Aldaketa Demografikoari buruzko Ikerketa Taldeko (OPIK) kidea da. Bere ikerketa ildo nagusiak osasunaren soziologiaren epidemiologia soziala eta osasun publikoaren barruan kokatzen dira, bereziki osasun desberdintasun sozialen azterketan. Azken urteotan, haren ikerketa-ildo nagusia arrazakeria-prozesuek osasun-arloko desberdintasunetan eta osasun-sistemarako sarbidean duten eragina aztertzea izan da , bai eta populazio ez-hegemonikoen osasunari eta osasun-determinatzaileei buruzko ikusmoldeak aztertzea ere, metodologia kualitatibo batetik eta ikuspegi intersekzionaletik.

        Miren Iza Cia

        Miren Iza. Medikuntzan doktorea, psikiatrian espezialista, hogei urtetan SERMASeko hainbat arlotan lan egin du. Musikagilea eta sortzailea ere bada, Tulsa musika-proiektua abian du 2007tik. Izen honekin zazpi diska argitaratu ditu, azkena, Amadora izenekoa, 2023. urtean argitaratu zen, eta, horri esker, Egungo Musiken sari Nazionala irabazi zuen. Bertan, emakumeen minari heltzen dio, kulturalki familia- eta gizarte-zaintzaile gisa hartutako posizioari lotuta. Zinemarako soinu-banden konposizioan eta produkzioan lan egin du. Zilarrezko Biznaga lortu zuen 2015ean, Jonas Truebaren Los exiliados románticos filmaren soinu-bandagatik. Gaur egun bere hurrengo diskoa lanean ari da .

        Matrikula prezioak

        Aurrez aurre2026-06-23 arte
        87,00 EUR
        74,00 EUR
        61,00 EUR
        25,00 EUR
        74,00 EUR
        74,00 EUR
        74,00 EUR
        74,00 EUR
        22,00 EUR

        Kokalekua

        Miramar Jauregia

        Mirakontxa pasealekua 48, 20007 Donostia

        Gipuzkoa

        43.3148927,-1.9985911999999644

        Miramar Jauregia

        Mirakontxa pasealekua 48, 20007 Donostia

        Gipuzkoa

        Sustainable development goals

        2030 Agenda da nazioarteko garapenerako agenda berria. Nazio Batuen Erakundeak onartu zuen 2015eko irailean eta giza garapen jasangarriaren aldeko tresna eraginkorra izan nahi du planeta osoan. Haren zutabe nagusiak dira pobrezia errotik desagerraraztea, zaurgarritasunak eta desberdintasunak urritzea, eta jasangarritasuna bultzatzea. Aukera paregabea eskaintzen du mundua 2030. urtea baino lehen aldatzeko eta pertsona guztien giza eskubideak bermatzeko.

        Garapen jasangarrirako helburuak

        3 - Osasuna eta ongizatea

        Bizitza osasuntsua bermatzea eta pertsona guztien ongizatea sustatzea, adin guztietan. Gai gakoak: osasun estaldura unibertsala, sexu eta ugalketa osasuna, trafikoagatik, poluzioagatik eta produktu kimikoengatik istripua izan duten pertsona kopurua txikitzea, amen eta jaioberrien heriotza tasa murriztea, HIESa bezalako epidemien amaiera, hepatitisari eta urak transmititutako gaixotasunei aurre egitea, drogen eta alkoholaren prebentzioa, tabakoaren kontrola.

        Informazio gehiago
        3 - Osasuna eta ongizatea

        4 - Kalitatezko hezkuntza

        Kalitatezko hezkuntza inklusiboa eta ekitatiboa bermatzea eta pertsona guztientzako etengabeko ikaskuntzarako aukerak sustatzea. Gai gakoak: doako irakaskuntza, bidezkoa eta kalitatezkoa, goi mailako prestakuntzarako berdintasunezko sarbidea, garapen jasangarrirako hezkuntza, desgaitasuna duten pertsonentzako hezkuntza instalazio egokiak, ikaskuntza ingurune seguruak, ez-bortitzak, inklusiboak eta eraginkorrak.

        Informazio gehiago
        4 - Kalitatezko hezkuntza

        10 - Desberdintasunak murriztea

        Herrialdeetako eta haien arteko desberdintasunak murriztea. Gai gakoak: pertsona guztien inklusio sozial, ekonomiko eta politikoa sustatzea, aukera berdintasuna, zergen, soldaten eta berdintasunerako gizarte babesaren politikak, migrazioa eta migrazio politikak, garapenerako laguntza ofiziala, munduko erakunde eta merkatuak arautzea eta zaintzea.

        Informazio gehiago
        10 - Desberdintasunak murriztea