SOBREMESA - Identidades, migraciones y tradiciones a través de la comida

SOBREMESA ikastaroa intuizio sinple batetik abiatzen da: janariak ez gaitu soilik elikatzen, kokatu ere egiten gaitu. Sukaldatzen, erosten, zerbitzatzen, saihesten, partekatzen edo gogoratzen dugunaren bidez eraikitzen dira komunitate bateko kide izateko moduak, familia-kontakizunak, iruditeria kolektiboak eta lurralde bat bizitzeko modu zehatzak. Mahaia abegikortasunerako gunea izan daiteke, baina baita gatazkarena ere; memoria transmititzen den, identitateak negoziatzen diren eta klaseari, jatorriari, generoari, lanari, turismoari edo migrazioari lotutako harremanak agerian geratzen diren tokia.

Udako ikastaro honen edizioak gai horiek aztertzea proposatzen du, gaur egungo Euskal Herriko eta Europako testuinguruan bereziki presente dauden bi tentsioren bidez. Alde batetik, turismoaren, janariaren eta tokiko identitateen arteko harremanak; bestetik, janariaren bidez lurralde-, eskualde- edo nazio-identitateak nola sortzen eta eraldatzen diren.

Helburua ez da ustez “benetakoak” diren sukaldaritzak ospatzea, ezta errezetak objektu itxi gisa eztabaidatzea ere. Aitzitik, galdera hauek planteatzen dira: nork eraikitzen ditu kontakizun horiek? Nola hedatzen dira? Zertarako balio dute? Zer praktika geratzen dira haien barruan edo kanpoan? Eta nola aldatzen dira bidaiatzen dutenean, profesionalizatzen direnean, ondare bihurtzen direnean edo marka bilakatzen direnean?

Ikastaroa ez da gonbidatuek eta parte-hartzaileek baieztatu beharreko tesi batetik abiatzen. Horren ordez, gai eta galdera emankorrak proposatzen ditu, ezagutza aditua, eguneroko esperientzia eta ikuspegi desberdinak —baita elkarren kontrakoak ere— elkarrizketa informatu batean elkartu ahal izan daitezen.

Metodologia

Bi saio nagusietako bakoitza, aurreikuspenen arabera, 12:30ean hasiko da, eta gutxi gorabehera 20–25 minutuko hiru hitzaldi labur izango ditu. Gonbidatutako pertsonek testuinguru historikoa, kontzeptuak, datuak, kasuak eta ikuspegiak eskainiko dituzte, gaia kokatzeko eta ondorengo elkarrizketa topikoen edo ageriki okerrak diren baieztapenen gainean eraiki ez dadin.

Hitzaldiak amaitu ondoren, bazkaria 14:00etan hasiko da eta ordubete eta ordu eta erdi artean iraungo du. Postrearekin batera hasiko da sobremesa, 17:00ak arte luzatuko dena eta formatuaren muina izango dena. Ez da galdera-erantzunen txanda izango, non publikoak galdetu eta adituek erantzuten duten. Solasaldi bat izango da —Eztabai formatuaren antzekoa—, eta bertaratutako pertsona guztiek aukera bera izango dute parte hartzeko, esperientzia edo interpretazio bat partekatzeko, taldeari edo beren buruari galderak egiteko, jarrerak alderatzeko eta elkarrizketa aurrera eramateko.

Abiapuntua da “edonoren iritziak balio bera duela” solasaldiari egindako ekarpen gisa. Horrek ez du esan nahi edozein datu edo egitatezko baieztapen berdin balioduna denik: adituek testuinguruan kokatzen, zehazten eta akatsak zuzentzen lagunduko dute, baina sobremesan elkarrizketako kide gisa parte hartuko dute, ez gainerakoen esku-hartzeak baliozkotzen dituen epaimahai gisa. Moderazioak hitzaren banaketa, entzutea eta desadostasuna adierazteko aukera zainduko ditu, topaketa galdera eta erantzunen segida bihurtu gabe.

Lotutako jarduerek bi orduko tailerrak eta herritarrei zuzendutako inaugurazio-ekitaldi bat izango dituzte. Formatu guztietan, janaria harremanetarako, behaketarako eta elkarrizketarako bitartekoa izango da, eta ez apaingarri hutsezko catering bat edo dastatze-saio bat.