RICARDO ECHEPARE 3. KONFERENTZIA. Planeta bakarra, osasun bakarra: elkarlotutako mundu baten biologia

Biologiak erakutsi digu izaki bizidunik ez dela modu isolatuan existitzen. Gainerako espezieekin historia ebolutiboa, geneak, mikroorganismoak eta gaixotasunak partekatzen ditugu; aldi berean, gure osasuna bizi garen ekosistemen egoeraren mende dago. Hala ere, denbora luzez medikuntza, albaitaritza eta ingurumen-zientziak elkarrengandik bereizitako diziplina gisa aztertu ditugu, naturak berak inoiz aitortu ez dituen mugak ezarriz.

Gaur egun, pandemiek, antibiotikoekiko erresistentziak, ingurumen-kutsadurak edo klima-aldaketak bezalako erronkek ikuspegi zatikatu hori berriz pentsatzera behartzen gaituzte. Uler al dezakegu giza osasuna animalien osasuna ulertu gabe? Zer eginkizun dute mikroorganismoek, biodibertsitateak edo uraren eta lurzoruaren kalitateak gure ongizatean? Eta zenbateraino dago gure osasuna ospitaleetatik harago gertatzen diren prozesu biologikoen mende?

Hitzaldi honetan, Ana Zubiagak One Health (Osasun Bakarra) kontzeptua aurkeztuko du, haren aurrekari historiko eta zientifiko nagusietako batzuk labur azalduz, bai eta osasun-arriskuak prebenitzeko eta kudeatzeko nazioarteko estrategia gisa izan duen sendotzea ere. Eboluziotik eta genomikatik hasi eta zoonosietara, mikrobiometara edo mikrobioen aurkako erresistentziara arteko adibideen bidez, ikuspegi biologiko desberdinek giza osasunaren, animalien osasunaren eta ingurumenaren osasunaren arteko elkarmenpekotasun sakona ulertzen nola laguntzen duten azalduko da. Azkenik, hiru osasun-dimentsio horiek integratzea ez dela diziplinen arteko lankidetzaren ondorio hutsa, baizik eta gure planetako bizitzaren funtzionamenduaren berezko ondorioa dela aztertuko da. Era berean, gure inguruan gaur egun bultzatzen ari diren ikerketa kolaboratiboko ekimen batzuk ere aurkeztuko dira, gizartean benetako eragina izango duten aurrerapenak sustatzeko helburuarekin.