Sociedades que conviven con el Cáncer: evidencia, experiencias y perspectivas

Pedagogian eta Psikopedagogian lizentziatua, eta Psikologian doktorea EHU/UPVn; Psikologia Fakultateko irakaslea da eta QUALIKER Talde Kontsolidatuko kidea. Bere ikerketa-lana ongizate pertsonala eta sozioemozionala hobetzeko esku-hartzeen diseinuan, inplementazioan eta ebaluazioan oinarritzen da, arreta berezia jarriz egoera kalteberetan eta sentsibilitate bereziko etapetan emozioen erregulazioan. INTACH proiektuaren ikertzaile nagusia da —onkologiako pazienteentzat eta haien familientzat laguntza eta trebetasun emozionalen garapena ardatz dituena—, eta gaixotasun-prozesuetan laguntza psikosozialarekin lotutako beste ekimen batzuetan ere parte hartzen du. Euskampuseko Bizi On misioaren kidea da, eta bertan minbiziak eragindako pertsonen bizi-kalitatea eta ongizate integrala hobetzeko estrategiak bultzatzen laguntzen du. Bere ibilbideak zorroztasun zientifikoa, aplikazio-sentsibilitatea eta osasunaren, hezkuntzaren eta gizartearen arloetako profesionalei ezagutza transferitzeko bokazio sendoa uztartzen ditu.

Euskampus Fundazioko zuzendaria da. Euskampus 2011n sortu zuten Euskal Herriko Unibertsitateak (EHU), Tecnalia Korporazioak eta Donostiako Fisikako Nazioarteko Zentroak (DIPC). EHUko Zientzia Fakultateko irakasle laguntzaile, Gamesa Energyko nazioarteko proiektuen zuzendari, LABEIN-Tecnaliako ikertzaile eta proiektu zuzendari, Nanozientziako Ikerketa Kooperatiboko Zentroko proiektu eta hedapen zuzendari, SPRI Enpresa Garapenerako Euskal Agentziako nanoBasque estrategiaren zuzendari eta DeustoTecheko zuzendari izan da. Fisikan doktorea da UPV/EHUn, eta Kazetaritzan eta Zientziaren Komunikazioan masterra egin du Espainiako Unibertsitate Irekian. Ezagutzaren webean indexatutako nazioarteko 70 argitalpen zientifiko baino gehiagoren egilea da, eta nazioarteko 3 patenteren egilea. Unibertsitateko Enpresa Lankidetzarako "Boundary Spanners" -eko munduko liderretako bat bezala saritua izan da Unibertsitate Industriaren Berrikuntza Sareagatik.

Pedagogian eta Psikopedagogian lizentziatua, eta Psikologian doktorea EHU/UPVn; Psikologia Fakultateko irakaslea da eta QUALIKER Talde Kontsolidatuko kidea. Bere ikerketa-lana ongizate pertsonala eta sozioemozionala hobetzeko esku-hartzeen diseinuan, inplementazioan eta ebaluazioan oinarritzen da, arreta berezia jarriz egoera kalteberetan eta sentsibilitate bereziko etapetan emozioen erregulazioan. INTACH proiektuaren ikertzaile nagusia da —onkologiako pazienteentzat eta haien familientzat laguntza eta trebetasun emozionalen garapena ardatz dituena—, eta gaixotasun-prozesuetan laguntza psikosozialarekin lotutako beste ekimen batzuetan ere parte hartzen du. Euskampuseko Bizi On misioaren kidea da, eta bertan minbiziak eragindako pertsonen bizi-kalitatea eta ongizate integrala hobetzeko estrategiak bultzatzen laguntzen du. Bere ibilbideak zorroztasun zientifikoa, aplikazio-sentsibilitatea eta osasunaren, hezkuntzaren eta gizartearen arloetako profesionalei ezagutza transferitzeko bokazio sendoa uztartzen ditu.

Geografia eta Historian lizentziatua Salamancako Unibertsitatean, Pertsonen Zuzendaritzan masterduna EHU/UPVn eta PDG–IESE. Bere ibilbide profesionala enpresei zuzendutako zerbitzu profesionalen arloan garatu du, produktibitatea hobetzeko zerbitzu aurreratuetan eta prozesuen berringeniaritzan espezializatuz, besteak beste Mondragon Korporazioan, CAFen, Credit Lyonnais Taldean, Quirón Taldean, Salvesen Taldean, Talgon, Caser Taldean eta ABB Niessen-en. Gaur egun, BIC Gipuzkoa enpresa-garapenerako eta ekimen ekintzailerako zentroko zuzendaria da, enpresa teknologiko eta berritzaile berrien sorreran lagunduz. Era berean, EHU/UPVko Erakundeen Psikologiako eta Esku-hartze Psikosozialeko Masterrean irakasle gonbidatua da, baita Deustuko Unibertsitateko (Bilbo) MBA-EMBA programako Ekintzailetza zientifiko eta teknologikoaren eta Intraekintzailetza korporatiboaren arloan ere. AECC–Minbiziaren Aurkako Elkarteko Gipuzkoako presidentea da 2021az geroztik, eta AECCren Fundazio Zientifikoko Innova eta Impacto programen Ebaluazio Batzordeko kidea da.

Psikologian lizentziaduna (1989) eta doktorea (1993) UPV/EHUn, Sari Berezia bietan. Psikologia Fakultateko dekanordea (2004-2006); Ikasketa Berrikuntza eta Kalitatearen arloko (2006-2009) eta Graduondoko Ikasketen eta Nazioarteko Harremanen arloko (2012-2016) errektoreordea; UPV/EHUko Gizakiekin lotutako Irakaskuntzarako eta Ikerketarako Batzorde Etikoko kidea (2009-2012) eta burua (2012-2013). UPV/EHUko errektorea (2017-2020). Qualiker ikertaldea zuzentzen du, A talde gisa aitortua euskal unibertsitate sisteman. Irakasle bisitari izan da atzerriko hiru unibertsitatetan. 62 ikerketa proiektutan aritu da (19tan ikertzaile nagusi gisa). 137 artikulu zientifikoren, 31 libururen eta 11 liburu-kapituluren koegilea, baita gonbidatutako 60 hitzaldi eta kongresuetan aurkeztutako 250 ekarpen ingururen egilea ere. Ikerketa lerro hauek landu ditu nagusiki: ebaluazio psikologikorako tresnak sortzeko eta kulturarteko ikuspegitik egokitzeko metodologia, eta gaitasun sozioemozionalak sustatzeko programen diseinua, inplementazioa eta ebaluazioa.

Miren Lorea Bilbao Artetxe Osakidetzako egungo Zuzendari Nagusia da. Bere profilak Industria Ingeniari gisa oinarri tekniko sendoa eta kudeaketan espezializazio zabala uztartzen ditu, Enpresa Kudeaketako Master batek eta goi-mailako erakundeetan pertsonen zuzendaritzako graduondoko prestakuntzak avalatuta.Bere ibilbide profesionala Euskal Herriko Unibertsitatearekin (UPV/EHU) estuki lotuta egon da, non 1990ean kudeaketa-tekniko gisa hasi zen eta pertsonal arloko erantzukizuneko hainbat kargutatik igarota Bizkaiko campuseko Errektoreorde eta, azkenik, hamarkada bat baino gehiagoz unibertsitateko Errektore bihurtu zen.Administrazio publikoaren alorrean, eginkizun estrategikoak bete ditu Eusko Jaurlaritzako Kultura Saileko Zerbitzuen Zuzendari eta Bizkaiko Foru Aldundiko Pertsonen Zuzendaritzako Buru gisa. 2025eko uztailean egungo kargua hartu aurretik, Osasun Administrazio eta Finantzaketako Sailburuorde gisa jardun zuen.

Josep Maria Borràs 2006az geroztik Kataluniako Minbiziaren Estrategiaren zuzendaria da, eta Epidemiologiako eta Osasun Publikoko irakaslea Bartzelonako Unibertsitate Autonomoan (UAB). Medikuntzan lizentziatua da (1981), Epidemiologian doktorea (UAB, 1989) eta Osasun Zientzien Metodologian masterduna (UAB, 1988). 1997tik 2006ra bitartean, Kataluniako Onkologia Institutuko zuzendaria izan zen. 2008an, Espainiako Osasun Ministerioaren Minbiziaren Estrategiaren Koordinatzaile Zientifiko izendatu zuten. Minbizi-zerbitzuen erabileraren determinatzaileei buruzko ikerketa-proiektuetan parte hartu du, baita epidemiologia minbizi-zerbitzuen plangintzan eta ebaluazioan aplikatzen ere.

Euskampus Fundazioko zuzendaria da. Euskampus 2011n sortu zuten Euskal Herriko Unibertsitateak (EHU), Tecnalia Korporazioak eta Donostiako Fisikako Nazioarteko Zentroak (DIPC). EHUko Zientzia Fakultateko irakasle laguntzaile, Gamesa Energyko nazioarteko proiektuen zuzendari, LABEIN-Tecnaliako ikertzaile eta proiektu zuzendari, Nanozientziako Ikerketa Kooperatiboko Zentroko proiektu eta hedapen zuzendari, SPRI Enpresa Garapenerako Euskal Agentziako nanoBasque estrategiaren zuzendari eta DeustoTecheko zuzendari izan da. Fisikan doktorea da UPV/EHUn, eta Kazetaritzan eta Zientziaren Komunikazioan masterra egin du Espainiako Unibertsitate Irekian. Ezagutzaren webean indexatutako nazioarteko 70 argitalpen zientifiko baino gehiagoren egilea da, eta nazioarteko 3 patenteren egilea. Unibertsitateko Enpresa Lankidetzarako "Boundary Spanners" -eko munduko liderretako bat bezala saritua izan da Unibertsitate Industriaren Berrikuntza Sareagatik.

Heziketa Fisikoan diplomatua Murtziako Unibertsitatean (1992), eta Jarduera Fisikoaren eta Kirolaren Zientzietan lizentziatua Granadako Unibertsitatean (1995). Atletico de Madrid, Avispa Fukuoka JL eta Granada Club de Fútbol taldeetako prestatzaile fisiko ohia; Amanecer kirol-klubeko zuzendaria Alcorcónen (Madril); Bigarren Hezkuntzan eta Batxilergoan Heziketa Fisikoko irakaslea; patologiak dituzten pertsonentzako prestatzaile fisikoa; ariketa onkologikoko masterduna. Gaur egun, UAPO Fundazioko (paziente onkologikoari laguntzeko unitatea) zuzendaria eta sortzailekidea da.

Pazienteen Erakundeen Plataformako (POP) zuzendari nagusia da 2022ko urriaz geroztik. 25 urte baino gehiagoko ibilbidea du esklerosi anizkoitzaren pazienteen elkartegintzan, eta 2018tik 2022ra bitartean European Multiple Sclerosis Platform (EMSP) erakundeko presidente izan zen. 2024ko apiriletik aurrera, European Patient Forum (EPF) erakundeko Zuzendaritza Batzordeko kidea ere bada, pazienteak Europako mailan ordezkatzen dituen erakundea. Ibilbide zabala du parte-hartze instituzionalean, pazienteen ordezkaritzan eta osasun-politiketan, pazienteen ahotsa erabakiak hartzeko prozesuetan txertatzea, osasun-emaitzen neurketa eta osasun-sistemaren eraldaketa sustatuz, eredu parte-hartzaileago eta pertsonengan zentratutakoetara bideratuta.

Iñurri elkartearen sortzailekide eta koordinatzailea da 2019az geroztik. Mondragon Unibertsitatean egindako ikasketek —diseinu-ingeniaritzan, zerbitzu-diseinuan espezializatuta— aukera eman diote identifikatutako beharrei erantzuteko, minbiziarekin lotutako pertsonen esperientzia hobetzeko irtenbideak garatuz. Gipuzkoako Desgaitasun Fisikoa duten Pertsonen Federazio Koordinatzailean irisgarritasun-teknikari gisa ere lan egiten du. Aurretik, osasunarekin eta pazientearen esperientziarekin lotutako zerbitzuetan UX diseinatzaile gisa aritu da, bai Ubikare-n bai Naru Intelligence-n.

Psikologian lizentziatua (1994), Psikologia Klinikoko espezialista den psikologoa (2008), eta Neuropsikologia Klinikoko graduondokoa (2013). Bilboko Basurtuko Unibertsitate Ospitaleko Psikiatria eta Psikologia Klinikoko Zerbitzuko psikologo kliniko atxikia da; bertan, Psikologia Klinikoko esku-hartze programak garatzen ditu, baita neurologiaren arloan ere, gaixotasun neurodegeneratiboekin, doluaren esku-hartzean eta ospitaleko interkontsulten programan. Anales de Psiquiatría eta Quality of Life Research bezalako aldizkari zientifikoetan argitaratutako artikuluen kolaboratzailea da. Euskal Autonomia Erkidegoko ospitale-psiko-onkologiako hainbat jardunalditako Batzorde Zientifiko eta Antolatzaileko kidea izan da (2004, 2006, 2008). Bizkaiko Psikologia Elkargoko Psiko-Onkologiako Lan Taldearen koordinatzailea da.

Onkologiaren, gaixotasun kronikoen eta osasun publikoaren arloan nazioarteko ibilbide sendoa du, eta bere lana pazienteen, bizirauen, zaintzaileen eta populazio ahulen ongizatea eta bizi‑kalitatea hobetzeko ebidentzia zientifikoa sortzera bideratzen da. Lidergo metodologiko zorrotza ikuspegi aplikatu argiarekin uztartzen du, berrikuspen sistematikoak, meta‑analisiak eta umbrella berrikuspenak integratuz, esku‑hartze psikosozialek, portaerazkoek, jarduera fisikoarekin, nutrizioarekin eta bizimoduarekin lotutakoek zein testuingurutan eragin handiena duten identifikatzeko. Bereziki nabarmentzen da eskalagarriak eta jasangarriak diren osagai anitzeko esku‑hartzeen diseinuan, optimizazioan eta inplementazioan. Ezagutzaren transferentzia praktika soziosanitariora bultzatzen du MOST bezalako ikuspegi berritzaileen bidez, baita eragile akademiko, kliniko eta komunitarioen arteko lankidetzaren bidez ere. Irakaslan handia eta lidergo zientifikoan esperientzia zabala du, eta nazioarteko taldeak eta proiektuak koordinatzen ditu, ebidentzian oinarritutako programak, gidak eta zerbitzuak garatuz arreta‑kalitatea eta bizi‑kalitatea hobetzeko.

Marta zerbitzu‑diseinatzailea eta berrikuntzako liderra da, osasun‑ eta zaintza‑sistemen eraldaketan 20 urte baino gehiagoko esperientzia duena nazioartean. The Care Lab-en lan egiten du, zaintzaren aldeko aktibisten plataforma batean, non Care‑Centered Design metodologia aplikatzen den arreta‑ereduak berrasmatzeko. Gaur egun, Bizi‑On ekimenaren koliderra da; Euskampus Fundazioak eta The Care Lab-ek sustatutako misio‑ikuspegiko proiektu honek Euskadin minbiziaren inguruko laguntza‑sistemak eraldatzea du helburu. Bere ibilbidean, osasun‑emaitzak hobetzeko eta zaintza‑esperientziak aberasteko estrategia eta zerbitzuen diseinua, inplementazioa eta eskalatzea gidatu ditu, bioteknologian, osasun digitalean eta zerbitzu‑berrikuntzan, nazioarteko testuinguru anitzetan. Diziplina, erakunde eta jakintza desberdinak konektatzen ditu, pertsonen parte‑hartzea sustatuz zaintza‑sistema gizatiarragoak eta bidezkoagoak eraikitzeko. Martak Ingeniaritza Mekanikoko Masterra du UPV/EHUn eta Karlsruheko Unibertsitatean, eta Diseinuko Masterra Royal College of Art-en eta Imperial College London-en. Lucernako Zientzia Aplikatuen eta Arteen Unibertsitateko irakasle gonbidatua da.

Psikologian eta Pedagogian lizentziaduna eta Psikologian doktorea da, psiko-onkologian, osasunean eta gaixotasun kronikoetan espezializatutako ibilbidea duena. Psiko-onkologian nahiz osasun zerbitzuen eta gaixotasun kronikoen ikerketan prestakuntza aurreratua du, eta Psiko-onkologiako Psikologo Adituaren egiaztapen profesionala du. Psikologo sanitarioa eta Biosistemak Osasun Sistemen Ikerketa Institutuko ikertzailea da. Kronikotasuna, lehen mailako arreta eta osasunaren sustapenean oinarritutako ikerketa sare nazionaletan aktiboki parte hartu du, eta Euskal Herriko ospitale mailako psiko-onkologiako jardunaldietako batzorde zientifiko eta antolatzaileetako kidea izan da. Hainbat ikerketa proiektutan ikertzaile nagusi laguntzailea izan da, eta beste askotan kolaboratu du, Carlos III.a Osasun Institutuak, Eusko Jaurlaritzak, AECCk, UPV/EHUk eta unibertsitate ospitaleek finantzatuta. Bere ikerketa lanak minbizi mota desberdinak dituzten pertsonen eta haien senideen esku-hartze psiko-onkologikoak barne hartzen ditu. Eragin handiko aldizkari zientifikoetan eta liburu kapituluetan egindako ekoizpenagatik nabarmentzen da, eta arreta eta bizi kalitatea hobetzeko konpromiso sendoa du onkologian.

Valladolideko Unibertsitate Ospitale Klinikoan Endokrinologia eta Nutrizioko mediku espezialista da, eta bere lana osasunaren egungo erronka nagusietako batean kokatzen da: nutrizioaren, kontrol metabolikoaren eta ebidentzian oinarritutako arreta klinikoaren bidez pertsonen bizi‑kalitatea nola hobetu. Valladolideko Unibertsitatean doktorea da, eta gaixotasun kronikoa duten pertsonen desnutrizioan eta egoera nutrizionalaren balorazioan prestakuntza espezializatua du. Diabetesaren, sarkopeniaren eta nutrizio klinikoaren arloetan ikerketa‑jardun bizia garatzen du; ikerketa‑proiektu nazional eta zentro anitzekoetan aktiboki parte hartzen du, nazioarteko aldizkari zientifiko erreferenteetan argitaratu du eta ikerketa biosanitarioko hainbat talderekin elkarlanean aritzen da. Jardun hori unibertsitateko irakaskuntza‑jardueretan izaten duen lankidetzarekin uztartzen du, irakasle laguntzaile ohorezko gisa, eta etorkizuneko osasun‑profesionalen prestakuntzan laguntzen du ikuspegi kliniko eta ikertzaile batetik. Bere profila ikuspegi integratzaileagatik nabarmentzen da, osasun‑arretaren hobekuntzara eta pertsonen bizi‑kalitatearen areagotzera bideratua, ezagutza zientifikoa eguneroko jardun klinikoaren benetako erronkekin lotuz.

Nafarroako Unibertsitatean Farmazian doktorea. Euskal Herriko Unibertsitateko Nutrizioko katedraduna. Nutrigenomika eta Nutrizio Pertsonalizatuko Doktorego Programaren zuzendaria. Eusko Jaurlaritzak euskal unibertsitate-sistemako talde gisa aitortutako Nutrizioa eta Obesitatea ikerketa-taldea zuzentzen du. Nazioarteko, estatuko eta eskualdeko 62 ikerketa-proiektutan parte hartu du, eta horietatik 39tan ikertzaile nagusia izan da. 267 artikulu argitaratu ditu Journal of Citation Reports-en indexatutako nazioarteko aldizkarietan, baita 18 elikadura-gida ere. Bi patenteren egilekidea da, horietako bat Chromadex enpresak ustiatzen duelarik. 17 doktore-tesi zuzendu ditu. ANEPeko bokala izan da Elikagaien Teknologiaren arloan (2012–2018), eta Elikagaien Segurtasunaren eta Nutrizioaren Agentziako Batzorde Zientifikoko kidea (2007–2012), baita Espainiako Nutrizio Elkarteko presidentea ere (2019–2023). Gaur egun, Carlos III.a Osasun Institutuko CIBEROBN sareko zuzendari zientifikoa da, eta Arabako Bioaraba Osasun Ikerketa Institutuko “Kardiobaskularra, Arnasketa eta Metabolikoa” arloko koordinatzailea.

Fisioterapeuta eta Osasun Publikoan eta Medikuntza Prebentiboan doktorea da EHU/UPVn (2015), 15 urte baino gehiagoko esperientzia klinikoa du nazio eta nazioarteko errehabilitazio-zentroetan. Ageing On ikerketa-taldeko kidea da, eta bere lana ahultasunean eta kolektibo kalteberetan —bereziki adinekoetan eta minbizia duten pertsonetan— gaitasun funtzionalaren sustapenean oinarritzen da. Errendimendu funtzionala aztertzen du eta ariketak populazio hauetan duen eragina ikertzen du, tratamendu onkologikoaren osagarri gisa duen bideragarritasuna, segurtasuna eta eraginkortasuna ere ebaluatuz. 60 artikulu zientifiko baino gehiago argitaratu ditu JCRn indexatutako aldizkarietan, eta EXERNET eta HEALTHY AGE sareetako kidea da. Hainbat proiektu lehiakor eta ikerketa lan zuzendu ditu, baita tesi eta lan akademiko ugari ere. Sisu Bienestar ariketa onkologikoko start-upa sustatu du, eta ekimen instituzionaletan parte hartzen du, hala nola Osakidetzaren Adinekoen Arreta Planean. Gaur egun, EHU/UPVko Gizakienganako Etika eta Ikerketa Batzordeko presidentea da, eta dibulgazio zientifikoan aktiboki parte hartzen du.

Berrikuntzaren Ekonomian doktorea, Euskampus Fundazioan Ikerketa eta Berrikuntza Kooperatiboaren arduraduna da. Bere lana programen diseinuan eta ondorengo inplementazioan oinarritzen da, I+G+b sistemako eragileen arteko lotura-formula berriak errazteko, erronka handien inguruan. Unibertsitateetan eta ikerketa-zentroetan dauden prestakuntza- eta ikerketa-gaitasunak identifikatu, mapatu eta aktibatuz, lankidetza zientifikoko ekimenak koordinatzen ditu, haien eragina maila erregional eta nazioartekoan hobetzeko helburuarekin. Besteak beste, Fotonika, EAAGUNE eta ZIRGUNE ezagutza-komunitateak nabarmendu daitezke, baita Mugaz Gaindiko Lankidetza Laborategien Sarea (LTC Sarea) ere. Aurretik, politika publikoen analisi eta diseinuan nazioarteko aholkulari gisa lan egin zuen (Technopolis, 2006–2010), eta FGCSICen (2010–2020) ere aritu zen.

Gonzalo Tamayo Medel gaur egun Osasun eta Eraldaketa Digitaleko Sailburuordearen kargua betetzen du Osasun Sailaren barruan. Bere ibilbideak esperientzia kliniko sakona uztartzen du osasun-kudeaketa eta berrikuntzako prestakuntza espezializatuarekin. Medikuntzan lizentziatua da eta Anestesiologia eta Bizkortze-medikuntzan espezialista, Cruces Unibertsitate Ospitalean. Ia bi hamarkadetan zehar, laguntza-lana egin zuen zentro horretako Bizkortze Unitatean, eta prestakuntza sanitario espezializatuko tutorea ere izan zen bertan. Bere profil akademikoa Gaixotasun Infekziosoen Master batekin eta Farmakologiako ikasketa aurreratuekin osatzen da, eta duela gutxi Deusto Business Schooleko Berrikuntza eta Osasun Kudeaketako Unibertsitateko Aditu titulua lortu du. Nazioarteko kudeaketa eta lidergoaren alorrean, garrantzi handiko postuak bete ditu American College of Surgeons bezalako erakundeetan, non Traumako Komitearen Senior Hezitzaileen Aholku Kontseilua zuzentzen duen, baita Traumako Bizitza-euskarri Aurreratuaren Europako Elkartean ere. Egungo sailburuordetzara iritsi aurretik, administrazio publikora salto egin zuen Eusko Jaurlaritzako Osasun Plangintza, Antolaketa eta Ebaluazioaren Zuzendari gisa.

2005az geroztik Donostialdeko ESIan garatzen du bere jarduera; bertan, fakultatibo espezialista, atalburua, zerbitzuburua eta Gipuzkoako Erradioterapia eta Onkohematologiako Kudeaketa Klinikoko Unitateko/Departamentuko burua (2023–2026) izan da. Profesionalen prestakuntzan parte hartu du, EHU/UPVko Medikuntza Fakultatean praktikako irakasle gisa eta Onkologia Erradioterapikoko MIR tutore nagusi gisa. Hizlari gisa, kongresu, ikastaro eta adostasun-jardunaldietan parte hartu du. Hainbat ikerketa-proiektutan parte hartzen du, eta argitalpen eta gida kliniko onkologikoen egilea da. Duela gutxi argitaratutako Euskadiko Plan Onkologiko Integrala lantzen ere parte hartu du, idazkaritza teknikoan eta batzorde estrategikoan kide izanik.