Gizartea
Hezkuntza
Iraunkortasuna
Berdintasuna
DSF
Uda ikastaroa
2030eko Iraunkortasunerako Hezkuntza Eskola  erronkak generoaren perspektibatik

2030eko Iraunkortasunerako Hezkuntza Eskola erronkak generoaren perspektibatik

Uzt. 06 - 08. Uzt, 2022 Kod. H13-22

Azalpena

Euskadik bat egin du Europako Green Dealekin, eta bere ibilbide-orria proposatu du etorkizun iraunkorragoa lortzeko, krisiari irtenbidea emanez, inor atzean utzi gabe. Aurkezpen-ekitaldian parte hartu dute Iñigo Urkullu Lehendakariak, Ekonomiaren Garapen, Jasangarritasun eta Ingurumeneko sailburu Arantxa Tapiak, Europako Batzordeko Klima Zuzendaritza Nagusiko zuzendari ondoko Clara de la Torrek eta, gainera, Klima Aldaketari eta Trantsizio Energetikoari buruzko Prospekzio Soziologikoen Kabineteak egindako inkestaren datuak aurkeztu dira.

Basque Green Deal izenekoak emisioak murrizteko eta energia berriztagarria sortzeko helburuak jasotzen ditu, baina ez da esparru horietara mugatzen, eredu ekonomiko gisa sortu baita, industria eta teknologia baitira palanka nagusiak; beraz, zientzia, teknologia, ekonomia zirkularra, industria, trantsizio energetikoa edo elikaduraren katea bera helburu berarekin lerrokatzen dira, bidezko garapen jasangarriarekin, alegia.

Iraunkortasunerako hezkuntza funtsezko tresna da aldaketa eta eraldaketa ekosoziala lortzeko; izan ere, 2030erako Garapen Iraunkorreko helburuak gauzatzeak eta Itun Berdea-Basque Green Dealek etorkizuneko Euskadi iraunkorrerako definitzen dute. Eskola hau eragileen arteko urteroko topaketa izateko asmoarekin sortu da, non urtero erronkak jorratuko diren eta gaien araberako konponbideak partekatuko diren. Iraunkortasunerako hezkuntzan funtsezko ikuspegiak zentratuz.

ERRONKAK GENEROAREN PERSPEKTIBATIK

Azkenaldian, krisi ekosozialaren eta larrialdi klimatikoaren ondorioz, eta Agenda 2030en inguruko proposamenen multzoaren ondorioz, areagotu egin da Ingurumen Hezkuntzaren garrantzia eta aintzatespena ezagutza teorikoaren eta praktikoaren eremu gisa. Bestalde, krisien aurrean, baita ere emakumeen rolaren garrantzia eta aintzatespena gora egin du nazioartean ere, garrantzi eta onarpen handiagoarekin.

Ingurumen-hezkuntzako prozesuek gizakien eta naturaren arteko harreman justua, erresilientea eta harmonikoa sustatzen dute; beraz, prozesu horren funtsezko zati bat da aitortzea eta ulertzea nola funtzionatzen duen berdintasunak, ekitateak eta justizia sozialak gizakien artean, gizonen eta emakumeen artean.

Ildo horretatik, Uda Ikastaro honetan, ikusgai jartzen da emakumeen kolektiboa, garrantzitsuenetako bat den aldetik, Ingurumen Hezkuntzako proposamenak sortzeko eta garatzeko. Egungo testuinguruan izaera ekosozialeko Ingurumen Hezkuntzaren barruan duen zeregina ere azaltzen du. Eta, zehazki, nola itzultzen den bere hizkuntzara eta bere bihotzera eta nola eragiten duen unibertsitatez kanpoko irakaskuntzan.

Irakurri gehiago

Helburuak

Ikastaroaren helburua da bertaratutako ikasleak prestatzea genero-ikuspegia garatzeko oinarrizko eta aplikatutako ezagutzetan, ikuspegi ekosozialeko ingurumen-hezkuntzako prozesuetan, unibertsitatez kanpoko irakaskuntzaren eremuan.

Irakasleen, udal eta eskualdeetako teknikarien, ingurumen-hezkuntzan diharduten profesionalen eta beste erakunde laguntzaile batzuetako pertsonen arteko topaketa eta gogoeta ahalbidetzea.

Iraunkortasunerako hezkuntzaren esparruan genero-ikuspegia nola txerta daitekeen jakitea, eta baliabide didaktikoak, jardunbide egokiak eta arrakasta/erreferentzia kasuak eskuratzea.

Iraunkortasunerako Hezkuntza eta genero-ikuspegia uztartzen ari diren ikastetxeen, udalerrien eta beste erakunde batzuen esperientziak ezagutzea eta horiei buruz eztabaidatzea.

Bertaratutako ikasleek iraunkortasunean aurrera egiteko lortu nahi dituzten balioei eta erakunde berriei buruz hausnartzea.

Irakurri gehiago

Jarduera nori zuzenduta

  • Unibertsitateko ikaslea
  • Unibertsitarioak ez diren ikasleak
  • Irakasleak
  • Profesionalak
  • Udal-teknikariak eta/edo eskualde-erakundeetako teknikariak (mankomunitateak, kuadrillak, toki-garapenerako agentziak, etab.)

Metodologia

Ikasleak genero-ikuspegiaren testuinguruan kokatu behar dira, eskola-eremuan ingurumen-hezkuntzan sortzen diren gakoak garatzeko. Horretarako, honako hauek erabiltzen dira:

  • Adituen eta pertsona garrantzitsuen txostenak. Orekatua generoan. Aldez aurretik 3 galderaren inguruan adostutako aurkezpenak.
  • Ideiak eta ikuspegiak trukatzeko mahai-inguruak.
  • Parte hartzeko agertokiak: aurretiazko ideien galdetegia, elkarrizketa eta eztabaida hizlariekin eta azken galdetegia.
  • Baliabide bibliografikoak: argitalpenak, artikuluak, bideoak.
Irakurri gehiago

Kolaboratzaileak

  • Ihobe
  • Ingurugela

Programa

2022-07-06

09:00 - 09:15

Registro / Erregistroa

09:15 - 09:30

Inaugurazio instituzionala

  • Amaia Barredo Martin | Eusko Jaurlaritza / Gobierno Vasco - Viceconsejera de Sostenibilidad Ambiental
  • Jose Manuel Gutierrez Bastida | Ingurugela - Ceida | Eusko Jaurlaritza / Gobierno Vasco - Director
  • Itziar Alkorta Idiakez | Fundación Cursos de Verano de la UPV/EHU - Directora académica
09:30 - 10:30

“Generoa, jakintzak eta ingurumen-hezkuntza / Género, saberes y educación ambiental“

  • Eloisa Tréllez Solis | Asociación Cultural Pirámide - Perú - Presidenta
10:30 - 11:00

Turno de preguntas y debate con la ponente

11:00 - 11:30

Atsedena

11:30 - 13:30

Mahai ingurua: “Generoaren ikuspegia ikastetxeetan / La perspectiva de género en los centros educativos“

  • Beatriz Anton Garramiola | Ingurugela - Eusko Jaurlaritza - Asesora pedagógica de Educación Ambiental (Moderatzailea)
  • Marije Etxebarria Ezpeleta | STEILAS
  • Edurne Ugarte Nieto | Ingurugela - Eusko Jaurlaritza - Asesora pedagógica de Educación Ambiental
  • Irati Gutierrez Maese | Guztiok Elkartea - Sexologia eta berdintasuna
15:30 - 17:30

“Taller práctico: La ciencia ecofeminista que nos rodea y que no solemos ver“

  • Leticia Urretabizkaia Gil | Investigadora social, formadora y facilitadora - Colaboradora de SORKIN

2022-07-07

09:30 - 10:30

“La comunicación relativa al medioambiente desde la perspectiva de género“

  • Maitena Salinas Beiztegui | Periodista, asesora en comunicación y actriz
10:30 - 11:00

Preguntas y diálogo con la ponente

11:00 - 11:30

Atsedena

11:30 - 13:30

Mahai ingurua: “Experiencias de género en los centros educativos“

  • Uxue Alli Alonso | Ingurugela - Eusko Jaurlaritza - Asesora pedagógica de Educación Ambiental (Moderatzailea)
  • María José Amorós Martínez | IES Pintor Rafael Requena (Caudete, Albacete) y Colectivo Obrim - Coordinadora Agenda21-H2030 y del proyecto intercentros Obrim
  • Anna Dorca Callao | Institut Antoni Pous i Argila de Manlleu - Comisión de Escuela verde
  • Aida Capablo Vivet
  • Oneka Zapirain Arregui | Haurtzaro Ikastola - Profesora de secundaria
15:30 - 17:30

“Taller práctico: La sostenibilidad desde la perspectiva de género“

  • Arrate Eizaguirre Zelaia | ISF-MGI Euskadi - Euskal Herriko Mugarik Gabeko Ingeniaritza
  • Eva Perez-Pons Andrade | ISF-MGI Euskadi - Euskal Herriko Mugarik Gabeko Ingeniaritza

2022-07-08

09:30 - 10:30

“Hacia una justicia ecosocial. Herramientas feministas para transformar(nos)“

  • Patricia Martínez García | Aradia Cooperativa - Investigadora y formadora
10:30 - 11:00

Preguntas y diálodo con la ponente

11:00 - 11:30

Atsedena

11:30 - 13:30

Mahai ingurua: “Experiencias compartidas“

  • Edurne Ugarte Nieto | Ingurugela - Eusko Jaurlaritza - Asesora pedagógica de Educación Ambiental (Moderatzailea)
  • Juan Unzueta Garmendia | Artelatz Ingurumen Zerbitzuak, SL - Gerente
  • María Fernandez Moran | MARURI-JATABEKO UDALA - Técnica de Euskera y Kultura - Coordinadora Agenda 2030
  • Leire Agirreazkuenaga Onaindia | Cátedra Unesco Desarrollo Sostenible y Educación Ambiental (EHU/UPV) - Profesora e investigadora
  • Agate Goyarrola Ugalde | Udalsarea 2030 - Ihobe, Eusko Jaurlaritza / Gobierno Vasco - Jefa de Proyectos - Secretaría Técnica Udalsarea 2030
  • Jokin Lapaza Rodriguez | Ingurugela, Eusko Jaurlaritza - Arabako Ingurugelako zuzendaria
13:30 - 13:45

Itxiera

  • Adolfo Uriarte Villalba | Eusko Jaurlaritza - Gobierno Vasco - Director de Patrimonio Natural y Cambio Climático

Zuzendariak

José Manuel Gutiérrez Bastida

Ingurugela - Ceida

Maisua. Ingurumen Hezkuntzako unibertsitate-espezialista UNEDen. Ingurumen Hezkuntzako masterra Ikerketa Ekologikoen Institutuan. Aipamen berezia 1. Premi Francesc Xavier Gil delakoan (Bartzelonako Unibertsitateko Ice). Lan-esperientzia hainbat eskola eta institututan. Hamaika urte Pedernales Eskola Esperimentazio Zentroan, zortzi zuzendari pedagogiko gisa. Orain, Ingurugelan (Eusko Jaurlaritzako Ingurumen Hezkuntzako Zerbitzua), prestakuntza, aholkularitza eta ikerketa garatzen. 50 argitalpen baino gehiago (artikuluak, txostenak, liburuak, etab.) konstruktibismoari, ebaluazioari, ikaskuntzen autoerregulazioari, IHko prozesuei, hezkuntza ekosozialari buruzkoak. Egile-profila: ORCID (https://orcid.org/0000-0001-6495-5357), Google Academiico (https://scholar.google.com/scholar?hl=es&as_sdt=0%2C5&q=gutierrez+bastida&btnG=) eta Academia.edu (https://numrl.academia.edu/JosemanuGutierrez). Ingurumen-hezkuntzako artikuluen bilduma-bloga: https://educacionecosocial.wordpress.com /.

Xabier González Vegas

Ihobe, Gobierno Vasco, Director de Sostenibilidad Ambiental

EHUk prestatutako-ekonomialaria, komunikazioan, ingurumen-politikan, eskualde- eta hiri-ekonomian unibertsitateko espezializazioarekin. Bartzelonako Unibertsitate Autonomoko Enpresa eta Erakunde Komunikazioko Zuzendaritzako masterra ere badu. Politika publikoen kudeaketari profesionalki jardunean, ingurumen-politiken diseinuarekin, garapenarekin eta komunikazioarekin lotutako proiektuak eta zerbitzuak kudeatzeko eginkizun teknikoak garatu ditu azken hogei urteetan. 2010. urteaz geroztik, kudeaketa-ardurak ditu laguntza estrategikoaren eta komunikazioaren arloan, eta, gaur egun, IHOBEko (Eusko Jaurlaritzaren Ingurumen Jarduketarako Sozietate Publikoa) Ingurumen Iraunkortasuneko Zuzendaritza betetzen du. Gainera, 2011tik kanpoko hainbat ebaluazio-prozesutan parte hartzen du Euskaliten Kudeaketa Aurreratuaren Euskal Sariaren atalean, eta horietako batzuetan ebaluatzaile seniorraren rola bete du.

Hizlariak

Leire Agirreazkuenaga Onaindia

Apasionada activista para la sostenibilidad que cree firmemente en la educación como herramienta de cambio. Licenciada en Comunicación Audiovisual, Master NOHA Erasmus Mundus en Acción Internacional Humanitaria y Master en Medio Ambiente y Sostenibilidad, siempre he tenido una sensibilidad especial por el medio ambiente y las dinámicas sociales tanto a nivel local como global. Actualmente, doctoranda del programa de Doctorado Estudios sobre Desarrollo del Instituto Hegoa de la Universidad del País Vasco (UPV/EHU), gracias a la beca Pre-Doctoral de la UPV/EHU, en la que investigo sobre la Educación para la Sostenibilidad en la Comunidad Autónoma del País Vasco y algunos casos de Escocia. Asimismo, también colaboro activamente en la ejecución del proyecto Saluganda ‘Escuelas Agosostenibles en Uganda’ “

Uxue Alli Alonso

Ingurugela

María José Amorós Martínez

Beatriz Anton Garramiola

ingurugela

Aida Capablo Vivet

Anna Dorca Callao

Arrate Eizaguirre Zelaia

Marije Etxebarria Ezpeleta

María Fernandez Moran

Pedagogia ikasi nuen arren, euskarazko eskolak ematen ibili nintzen hainbat urtetan Bizkaiko eta Arabako hainbat lekutan. 1998ko irailean, euskara eta kultura teknikari moduan hasi nintzen lanean, besteak beste, Maruri-Jatabeko udalean, eta 2004an, Udala Udalsarea 21-ean sartzen denean, Agenda 21eko koordinatzaile lana ere, egiten hasi nintzen, hasiera batean beste lankide batekin, eta gero, bakarrik. Ordutik hona, Tokiko Agendako alde ezberdinei buruzko formakuntza jaso dut, baita zelan aplikatu eskolan eta aisialdian ere. Halaber, herritarren parte-hartze prozesuen inguruko hainbat ikastarotan ere, hartu dut parte. Udalsarea 21 gaudenetik hainbat programatan eta ekitaldetan hartu dut parte, hala nola komunikazio ekitaldean eta genero ikuspegia zelan sartu tokiko ekintza planetan. Auzolan 21eko izeneko programetan ere hartu dut parte: “Herritarren erantzukidetasuna klima aldaketaren aurrean “ eta “ Tokiko Ekintza Planen errebisioa” pilotajea egin zen 7 udalerrietako bat izanik. Azken aldi honetan, Agenda 2030 lan taldean ere hartu dut parte.

Agate Goyarrola Ugalde

Irati Gutierrez Maese

Jokin Lapaza Rodriguez

Ingurugela

Biologian lizentziatua eta “Tokiko Agenda 21eko Udal Kudeatzailea” graduondoko titulua EHUko unibertsitatik. 2008tik Gasteizko Ingurugelan ingurumen hezkuntza aholkulari bezala lanean, besteak beste Eskolako Agenda 21 programaren garapenena laguntzen eta iraukortasunerako hezkuntzarekin loturiko irakasleriarentzako prestakuntza eta kanpaina ezberdinak sustatzen.

Patricia Martínez García

Aradia Cooperativa

Eva Perez-Pons Andrade

Eloisa Tréllez Solis

Nacida en Barcelona, con nacionalidad española y colombiana, ha residido durante muchos años en Perú. Vive ahora en Madrid. Es Física, con Maestría en Ciencias, Especialización en Técnicas de Investigación Social , DEA en Educación Ambiental y Profesora Honoraria de la Universidad Ricardo Palma por su labor en Biodiversidad y Saberes Interculturales. Ha realizado investigaciones, sistematizaciones y tareas prácticas sobre educación ambiental integral e interdisciplinaria, prospectiva y ambiente, género, participación comunitaria, interculturalidad, interpretación del patrimonio natural y cultural y recuperación de saberes ancestrales. Consultora de organismos internacionales, como PNUMA, GIZ, UNESCO, UICN, PNUD, BID, Fund.Konrad Adenauer...) y autora de varios libros y artículos. Ha colaborado en actividades ambientales en diversos países de América Latina; Argentina, Bolivia, Colombia, Costa Rica, Chile, Ecuador, Guatemala, México, Panamá, Paraguay, Perú, Uruguay y Venezuela.

Edurne Ugarte Nieto

Juan Unzueta Garmendia

Adolfo Uriarte Villalba

Director de patrimonio Natural y Geólogo y oceanógrafo

Geologian lizentziatua Euskal Herriko Unibertsitatean (Espainia), Msc. eta PhD Ozeanografian, Southamptongo Unibertsitatean (Erresuma Batua). Hainbat proiektu gidatu eta parte hartu du, bai nazioan, bai nazioartean, sedimentologia eta morfodinamikaren espezializazioan. Estatuko eta nazioarteko hainbat argitalpen zientifiko eta teknikoren egilea da, baita nazioarteko kongresuetako txosten tekniko eta aurkezpen askoren egilea ere. Gaur egun, erakundearen barruan garatutako aktibo teknologikoen balioaren ebaluazioa zuzentzen du, eta ezagutza teknikoak eta zientifikoak sektore publiko eta pribatuetara transferitzeaz arduratzen da. Eusko Jaurlaritzako Ingurumeneko Euskal Aholku Batzordeko, Urdaibaiko Erreserbarako UNESCO Katedrako Adituen Batzordeko eta Portu eta Kostetako Ingeniarien Espainiako Konferentziako zuzendaritza-batzordeko kide iraunkorra da. Europa mailan, Arrantza Teknologiaren Europako Plataformako eta Akuikulturaren Berrikuntza eta Teknologiaren Europako Plataformako kide da.

Leticia Urretabizkaia Gil

Leticia Urretabizkaia es licenciada en Humanidades por la Universidad de Deusto, máster en globalización y desarrollo por el instituto Hegoa de la UPV, facilitadora de grupos por el Instituto de Facilitación y Cambio (IIface) y activista ecofeminista. En su faceta de investigadora social explora los aportes y los vínculos entre los feminismos, la Soberanía Alimentaria y la interseccionalidad para transformar la sociedad. Para llevar a la práctica esta transformación social, dinamiza espacios grupales de reflexión y formación en torno a cómo nos relacionamos, comunicamos y tomamos consciencia de opresiones y privilegios.

Maitena Salinas Beiztegui

Oneka Zapirain Arregui

Kokalekua

Miramar Jauregia

Mirakontxa pasealekua 48, 20007 Donostia

Gipuzkoa

43.3148927,-1.9985911999999644

Miramar Jauregia

Mirakontxa pasealekua 48, 20007 Donostia

Gipuzkoa

Sustainable development goals

2030 Agenda da nazioarteko garapenerako agenda berria. Nazio Batuen Erakundeak onartu zuen 2015eko irailean eta giza garapen jasangarriaren aldeko tresna eraginkorra izan nahi du planeta osoan. Haren zutabe nagusiak dira pobrezia errotik desagerraraztea, zaurgarritasunak eta desberdintasunak urritzea, eta jasangarritasuna bultzatzea. Aukera paregabea eskaintzen du mundua 2030. urtea baino lehen aldatzeko eta pertsona guztien giza eskubideak bermatzeko.

Garapen jasangarrirako helburuak

4 - Kalitatezko hezkuntza

Kalitatezko hezkuntza inklusiboa eta ekitatiboa bermatzea eta pertsona guztientzako etengabeko ikaskuntzarako aukerak sustatzea. Gai gakoak: doako irakaskuntza, bidezkoa eta kalitatezkoa, goi mailako prestakuntzarako berdintasunezko sarbidea, garapen jasangarrirako hezkuntza, desgaitasuna duten pertsonentzako hezkuntza instalazio egokiak, ikaskuntza ingurune seguruak, ez-bortitzak, inklusiboak eta eraginkorrak.

Informazio gehiago
4 - Kalitatezko hezkuntza

5 - Genero berdintasuna

Genero berdintasuna lortzea eta emakume eta neska guztiak ahalduntzea. Gai gakoak: diskriminazio eta indarkeria mota guztiak amaitzea, ordaindu gabeko zaintzak eta etxeko lanak aitortzea, erantzukizun partekatua, aukera berdintasuna, parte hartze erabateko eta eraginkorra, ugalketa eskubideak, baliabide ekonomikoetarako eskubide berdintasuna, lurra, beste ondasun batzuk eta jabetza eskuratzea.

Informazio gehiago
5 - Genero berdintasuna

11 - Hiri eta komunitate jasangarriak

Hiriak eta giza asentamenduak inklusiboak, seguruak, erresilienteak eta jasangarriak izatea lortzea. Gai gakoak: sarbidea etxebizitza eta oinarrizko zerbitzu egoki, seguru eta irisgarrietara, garraio sistema egokiak eta jasangarriak, hirigintza inklusiboa, plangintza eta kudeaketa parte hartzailea, kultura eta natura ondarearen babesa, airearen kalitatea, hondakinak, berdeguneak, hiriguneen, hiri inguruen eta landa inguruneen arteko loturak.

Informazio gehiago
11 - Hiri eta komunitate jasangarriak