Lingüística y Literatura
Curso de verano
Euskal literatura eta kritikagintza: bide berriak

Euskal literatura eta kritikagintza: bide berriak

09.Sep - 10. Sep, 2026 Cód. L03-26

Descripción

En el siglo XXI se reformularán las preguntas críticas heredadas del siglo XX desde diferentes vertientes. Se abordarán las nuevas inquietudes y retos de la crítica de la literatura vasca. El fin es crear nuevos caminos para el personal investigador, el personal docente y el alumnado en diversas líneas de investigación: la cuestión de la autonomía, de gran actualidad en los últimos años; las nuevas autorías y su influencia directa en los géneros literarios híbridos; o la influencia de la emergencia climática en el horizonte de la literatura y en la imaginación colectiva.

La crítica vasca cuenta con una sólida tradición teórica, construida en la época del experto Jesús María Lasagabaster. Colaboran varias generaciones y el objetivo del curso es visibilizar esa diversidad de género, edad y pensamiento para construir nuevos caminos críticos. En este curso se reunirán tres generaciones para compartir sus prácticas, conocimientos y experiencias.

Leer más

Objetivos

Fomentar el pensamiento y el debate crítico en la crítica vasca.

Analizar la relación entre tradición y modernidad en la literatura y la crítica vasca.

Utilizar teorías críticas de largo recorrido para responder a nuevas preguntas en el contexto actual. Compartir buenas prácticas.

Conocer las últimas teorías críticas y pensar de forma crítica en el contexto actual.

Público objetivo al que está dirigida la actividad

  • Público en general
  • Alumnado universitario
  • Estudiantes no universitarios
  • Profesorado
  • Profesionales

Metodología

El curso se dividirá en cuatro áreas:

  • Espacio
  • Autoría
  • Autonomía
  • Imaginación

Antes de que se presenten las aportaciones de las ponencias expertas, se trabajarán textos básicos y palabras clave mediante sesiones metodológicas, siguiendo la obra de Raymond Williams.

Antes de realizar la sesión práctica, se facilitarán lecturas a las personas participantes. Tras lecturas detalladas, se realizarán las aportaciones teóricas de las ponencias invitadas, y las dos jornadas se cerrarán con debates centrados en los temas y perspectivas críticas tratadas. Por lo tanto, cada día, tras una breve sesión metodológica basada en las palabras clave de la coordinación de la jornada, se recogerán las aportaciones de las ponencias y, finalmente, se abrirá el debate.

Leer más

Colabora

  • Hezkuntza Saila - Eusko Jaurlaritza

Programa

09-09-2026

09:00 - 09:15

Registro

09:15 - 10:00

Presentación por parte de la Dirección de la actividad

    Aurkezpena eta metodologia saioa. Hitz gakoak: Espazioa eta egiletasuna

    • Nerea Arruti Etxeberria | EHU - IrakasleaIdioma: euskera
    10:00 - 11:00

    “Kultur fabrikak Euskal Herrian“

    • Elixabete Ansa Goikoetxea | Instituto de Estética Universidad Católica de Chile - ZuzendariaIdioma: euskera
    11:00 - 11:30

    Pausa

    11:30 - 12:30

    “Hiria irakurri. Euskal narratiba urbanoa aztertzeko gakoak“

    • Irati Majuelo | EHU - IrakasleaIdioma: euskera
    12:30 - 13:50

    “Pentsamendua eta aktibismoa“

    • ibai Atutxa Ordeñana | EHU - IrakasleaIdioma: euskera
    13:50 - 14:00

    Síntesis

    10-09-2026

    09:00 - 10:00

    “Metodologia: Autonomia eta irudimena“

    • Nerea Arruti Etxeberria | EHU - IrakasleaIdioma: euskera
    10:00 - 11:00

    “Autonomia eta politizazio-guneak gaurko euskal literaturan“

    • Ibon Egaña Etxeberria | EHU - IrakasleaIdioma: euskera
    11:00 - 11:30

    Pausa

    11:30 - 12:30

    “Distantzia galduaren bila“

    • Beñat Sarasola Santamaría | EHU - IrakasleaIdioma: euskera
    12:30 - 13:50

    “Autonomia eta azpiegitura: Arantzazutik Adimen Artifizialera“

    • Asier Amezaga Etxebarria | EHU - IrakasleaIdioma: euskera
    13:50 - 14:00

    Síntesis

    14:00 - 14:45

    “Musika saioa"Iaquin vahu" : Etxepareren Linguae Vasconum Primitiae-ren 500. urteurrenean, transmisioa eta bide berriak sustatzeko“

    • Ibon Rodríguez García Idioma: euskera
    • Garazi Navas Mundiñano Idioma: euskera

    Directoras/es

    Nerea Arruti Etxeberria

    EHU

    (Zarautz, 1966) Londresko, Goldsmiths Collegen, eta Eskoziako Aberdeeneko unibertsitateetan irakasle titularra izan da. Egun Euskal Herriko Unibertsitatean da irakasle. Mundu akademikoan Julio Cortázarri buruzko doktore tesia izan zen abiapuntu, Londresko King´s Collegen paratua. Ikerketa lanetan artea eta literatura uztartzea izan du helburu. Azken urteotan irudimena, kartografia eta poesia ikertzen aritu da, eta horrekin loturik “Gorputza, egiletasuna eta generoa euskal kultur sorkuntzan” ikerketa egitasmoan eta "Literatura dokumentu historiko gisa" ikerketa taldean partaide da. Berria egunkarian kolaboratzailea da.

    Ponentes

    Asier Amezaga Etxebarria

    Euskal Herriko Unibertsitatea

    Doctor en Sociología (2016) y Profesor Adjunto en el Departamento de Sociología y Trabajo Social de la Euskal Herriko Unibertsitatea (EHU). Siguiendo la estela de los estudios en ciencia, tecnología y sociedad y, en especial, de los nuevos materialismos, se ha interesado por los procesos de mediación de diferentes dominios, desde literatura y gastronomía, e infraestructuras culturales y tecnológicas. Para responder al carácter sociomaterial y emergente de los fenómenos que estudia, está explorando prácticas sociológicas de carácter performativo, investigando a través del diseño y la intervención. Desde esta sensibilidad teórica y metodológica, actualmente es responsable del proyecto de colaboración HarilkAI, orientado a prototipar una plataforma de inteligencia artificial en las ciencias sociales y de la comunicación. Miembro del grupo de investigación INNOkLab.

    Elixabete Ansa Goikoetxea

    Txileko UCeko Estetika Institutuko zuzendaria eta irakasle elkartua da. Filosofiako doktorea da Indiana Unibertsitatean (2012), Arte Master Indiana Unibertsitatean (2004) eta Ingeles Filologiako lizentziaduna Deustuko Unibertsitatean (2002). 2012an, Txileko Unibertsitateko Arte Teoriaren Sailean doktorego ondoko ikerketa egin zuen, abangoardia artistikoen analisian espezializatuz, artearen, zinemaren, literaturaren eta 1960ko hamarkadako testuinguru politikoaren arteko diziplina anitzeko loturen bidez. Indiana Unibertsitatean (Bloomington, AEB), Concordia College-n (Moorhead, AEB) eta British Columbia Unibertsitatean (Vancouver, Kanada) irakatsi du. Bere lana nazioarteko biltzarretan aurkeztu du, eta ekitaldi nazional zein nazioartekoen antolaketan parte hartu du (Txile, AEB, Kanada, Erresuma Batua).

    Nerea Arruti Etxeberria

    EHU

    (Zarautz, 1966) Londresko, Goldsmiths Collegen, eta Eskoziako Aberdeeneko unibertsitateetan irakasle titularra izan da. Egun Euskal Herriko Unibertsitatean da irakasle. Mundu akademikoan Julio Cortázarri buruzko doktore tesia izan zen abiapuntu, Londresko King´s Collegen paratua. Ikerketa lanetan artea eta literatura uztartzea izan du helburu. Azken urteotan irudimena, kartografia eta poesia ikertzen aritu da, eta horrekin loturik “Gorputza, egiletasuna eta generoa euskal kultur sorkuntzan” ikerketa egitasmoan eta "Literatura dokumentu historiko gisa" ikerketa taldean partaide da. Berria egunkarian kolaboratzailea da.

    ibai Atutxa Ordeñana

    UPV / EHU

    (Galdakao, 1984 - ) euskal hizkuntzalaria eta pentsalaria da, nabarmena literatura konparatuaren eta kultura ikerketetan egindako lanengatik. Bilbon, New Yorken eta Bartzelonan aritu da teoria kritikoa lantzen. Komunikazioan doktoretza egina du Valentziako Unibertsitatean eta Kultur Ikasketetan New Yorkeko Columbia Unibertsitatean. Gaur egun, EHUko irakaslea da, Euskal Hizkuntza eta Komunikazioa sailean.

    Ibon Egaña Etxeberria

    (Urnieta 1981). Euskal Filologian doktorea da eta Hizkuntzaren eta Literaturaren Didaktika Saileko irakaslea EHUn, Donostiako Irakasleen Unibertsitate Eskolan. Euskal literatura garaikideaz hainbat lan argitaratu ditu. Prentsako literatur kritikan jardun du 2001etik eta kritika literarioa hartu du aztergai Izan gabe denaz. Hogeita hamar urte hedabideetako euskal literatur kritikan liburuan (2014). Galtzagorriko zuzendaritza batzordeko kidea da, eta elkartearen hainbat egitasmotan parte hartu du, Klis Klasikoak bildumaren koordinazioan, besteak beste.

    Irati Majuelo

    Literatura konparatuan doktorea da eta, gaur egun, irakaslea UPV/EHUko Hizkuntzalaritza eta Euskal Ikasketak Sailean. Doktorego tesian euskal eleberrigintza urbanoa ikertu zuen perspektiba feminista batetik, flâneusearen figura garaikidea baliatuta. Ikerketa hori UPV/EHUko PIF18/083 dirulaguntzari esker egin zuen, eta bitarte horretan, doktorego aurreko egonaldiak egin zituen Bartzelonako Unibertsitatean eta Paris 8 Unibertsitateko LEGS ikerketa gunean. Bere ikerlerroak kritika feminista, genero ikerketak eta ikerketa espazialak dira, betiere euskal literaturan eta kulturan ardaztuta. Literatur kritikari gisa aritu da Berria egunkarian.

    Garazi Navas Mundiñano

    (Usansolo, 1995) Musikenen lizentziatutako akordeoilari egonezina da. Proiektu ugaritan parte hartu du (Bilboko Orkestra Sinfonikoarekin batera, adibidez), eta hainbat sari irabazi ditu. Beste arlo batzuetako artistekin elkarlanean aritu ohi da, poesia, antzerkia, dantza edota instalazio artistikoekin, besteak beste. Gaur egun, musika garaikidearen eta musika tradizionalaren arteko loturaren inguruan ikertzen dihardu, beti interpretazioaren aldetik. Izan ere, bere ustez tradizioa eta abangoardia bere instrumentuaren, akordeoiaren bi aurpegiak dira, gutxitan aldi berean agerian jartzen direnak.

    Ibon Rodríguez García

    Enkarterriko Udal Euskaltegia

    Nerbioi ibaiaren ezkerraldean sortua, duela jada bi hamarkada hasi zen IbonRG (Sestao, 1978) Bizkaiko eszena independiente eta esperimentalean parte hartzen, bai kontzertuak antolatuz (Kafea eta Galletak egitasmoan, besteak beste), bai beste musikarien lanak ekoitziz eta moldatuz (Mursego, Manett, Xabier Montoia eta abar), baita -bereziki- musikari gisa, hainbat proiektutan; Eten taldearekin argitaratu dituen lau diskoekin edota ahotsezko inprobisazioa eta elektronika uztartzen dituen Gargara bikotearen lanekin, proiektu horietan hainbat musika-tresna jo izan dituen arren, IbonRG-ren bakarkako lanean ahotsa da ardatz nagusi eta, gehienetan, bakarra.

    Beñat Sarasola Santamaría

    MHLI. UPV/EHU

    (Donostia, 1984) Filosofian (EHU, 2006) eta Literatur Teorian eta Literatura Konparatuan (UB, 2008) lizentziatua da. “Construcción y Representación de Identidades Culturales” masterra egin zuen (2010) eta “Pensar el arte hoy: estética del arte contemporáneo” graduondokoa Bartzelonako Unibertsitate Autonomoan (2008). Doktoradutza eskuratu zuen Bartzelonako Unibertsitatean “El Segundo Modernismo: la dialéctica de la modernidad y la posmodernidad desde la Escuela de Frankfurt hasta la actualidad” (2014, Doktoradutza Sari Berezia). Readingeko Unibersitateko Samuel Beckett fundazioan eta Columbia Unibertsitatean (NYC) egin ditu ikerketa egonaldiak. Bainaren belaunaldia: Ustela, Pott eta Oh! Euzkadi ikerketa liburua argitaratu du 2015ean, 70-80. hamarkadako euskal literatur-aldizkariak aztertzen dituena. Egun, Euskal Herriko Unibertsitateko Hezkuntza, Filosofia eta Antropologia Fakultatean dihardu, Hizkuntzaren eta Literaturaren Didaktika Sailean.

    Precios matrícula

    PresencialHasta 09-09-2026
    25,00 EUR
    25,00 EUR

    Lugar

    Palacio Miramar

    Pº de Miraconcha nº 48. Donostia / San Sebastián

    Gipuzkoa

    43.3148927,-1.9985911999999644

    Palacio Miramar

    Pº de Miraconcha nº 48. Donostia / San Sebastián

    Gipuzkoa