Euskal literatura eta kritikagintza: bide berriak
Description
Literary critical questions from the 20th century will be reformulated in the context if the 21st century. New concerns and challenges in the criticism of Basque literature will be addressed. The aim is to create new paths for researchers, teachers and students, in various lines of research: the question of autonomy that has been greatly debated again in recent years; new authorships and their direct impact on hybrid literary genres; or the impact of the climate emergency on the literary horizon and the collective imagination.
Basque criticism has a strong theoretical tradition, built during the time of the expert Jesus Maria Lasagabaster. More than one generation is collaborating in this forum, and the aim of the course is to bring out this diversity of gender, age and thought to build new critical paths. This course will bring together three generations to share their practices, knowledge and experiences.
Objectives
Promote critical thought and debate in Basque criticism.
Analyze the relationship between tradition and modernity in Basque literature and criticism.
Use long-standing critical theory (or theories) to answer new questions in our context. Share best practices.
Keep up with the latest critical theories and think critically within our context.
Activity directed to
- All public
- University student
- Students not from university
- Teachers
- Professionals
Methodology
The course will be divided into four areas:
- Space
- Authorship
- Autonomy
- Imagination
Before the experts present their contributions, foundational texts and keywords will be examined through methodological sessions, following Raymond Williams' transformative work Keywords.
Prior to the practical session, participants will receive reading materials. Following close readings, the invited critics will present their theoretical contributions, and both days will conclude with debates centered on the themes and critical perspectives addressed. Therefore, each day, after a brief methodological session based on the coordinator's keywords, the experts' insights will be presented, leading finally to a constructive debate.
Program
09-09-2026
Registration
Presentation by the Director of the activity
Aurkezpena eta metodologia saioa. Hitz gakoak: Espazioa eta egiletasuna
- Nerea Arruti Etxeberria | EHU - IrakasleaLanguage: Basque
“Kultur fabrikak Euskal Herrian“
- Elixabete Ansa Goikoetxea | Instituto de Estética Universidad Católica de Chile - ZuzendariaLanguage: Basque
Break
“Hiria irakurri. Euskal narratiba urbanoa aztertzeko gakoak“
- Irati Majuelo | EHU - IrakasleaLanguage: Basque
“Pentsamendua eta aktibismoa“
- ibai Atutxa Ordeñana | EHU - IrakasleaLanguage: Basque
Synthesis
10-09-2026
“Metodologia: Autonomia eta irudimena“
- Nerea Arruti Etxeberria | EHU - IrakasleaLanguage: Basque
“Autonomia eta politizazio-guneak gaurko euskal literaturan“
- Ibon Egaña Etxeberria | EHU - IrakasleaLanguage: Basque
Break
“Distantzia galduaren bila“
- Beñat Sarasola Santamaría | EHU - IrakasleaLanguage: Basque
“Autonomia eta azpiegitura: Arantzazutik Adimen Artifizialera“
- Asier Amezaga Etxebarria | EHU - IrakasleaLanguage: Basque
Synthesis
“Musika saioa"Iaquin vahu" : Etxepareren Linguae Vasconum Primitiae-ren 500. urteurrenean, transmisioa eta bide berriak sustatzeko“
- Ibon Rodríguez García Language: Basque
- Garazi Navas Mundiñano Language: Basque
Directors
Nerea Arruti Etxeberria
EHU
(Zarautz, 1966) Londresko, Goldsmiths Collegen, eta Eskoziako Aberdeeneko unibertsitateetan irakasle titularra izan da. Egun Euskal Herriko Unibertsitatean da irakasle. Mundu akademikoan Julio Cortázarri buruzko doktore tesia izan zen abiapuntu, Londresko King´s Collegen paratua. Ikerketa lanetan artea eta literatura uztartzea izan du helburu. Azken urteotan irudimena, kartografia eta poesia ikertzen aritu da, eta horrekin loturik “Gorputza, egiletasuna eta generoa euskal kultur sorkuntzan” ikerketa egitasmoan eta "Literatura dokumentu historiko gisa" ikerketa taldean partaide da. Berria egunkarian kolaboratzailea da.
Speakers
Asier Amezaga Etxebarria
Euskal Herriko Unibertsitatea
Doctor en Sociología (2016) y Profesor Adjunto en el Departamento de Sociología y Trabajo Social de la Euskal Herriko Unibertsitatea (EHU). Siguiendo la estela de los estudios en ciencia, tecnología y sociedad y, en especial, de los nuevos materialismos, se ha interesado por los procesos de mediación de diferentes dominios, desde literatura y gastronomía, e infraestructuras culturales y tecnológicas. Para responder al carácter sociomaterial y emergente de los fenómenos que estudia, está explorando prácticas sociológicas de carácter performativo, investigando a través del diseño y la intervención. Desde esta sensibilidad teórica y metodológica, actualmente es responsable del proyecto de colaboración HarilkAI, orientado a prototipar una plataforma de inteligencia artificial en las ciencias sociales y de la comunicación. Miembro del grupo de investigación INNOkLab.
Elixabete Ansa Goikoetxea
Txileko UCeko Estetika Institutuko zuzendaria eta irakasle elkartua da. Filosofiako doktorea da Indiana Unibertsitatean (2012), Arte Master Indiana Unibertsitatean (2004) eta Ingeles Filologiako lizentziaduna Deustuko Unibertsitatean (2002). 2012an, Txileko Unibertsitateko Arte Teoriaren Sailean doktorego ondoko ikerketa egin zuen, abangoardia artistikoen analisian espezializatuz, artearen, zinemaren, literaturaren eta 1960ko hamarkadako testuinguru politikoaren arteko diziplina anitzeko loturen bidez. Indiana Unibertsitatean (Bloomington, AEB), Concordia College-n (Moorhead, AEB) eta British Columbia Unibertsitatean (Vancouver, Kanada) irakatsi du. Bere lana nazioarteko biltzarretan aurkeztu du, eta ekitaldi nazional zein nazioartekoen antolaketan parte hartu du (Txile, AEB, Kanada, Erresuma Batua).
Nerea Arruti Etxeberria
EHU
(Zarautz, 1966) Londresko, Goldsmiths Collegen, eta Eskoziako Aberdeeneko unibertsitateetan irakasle titularra izan da. Egun Euskal Herriko Unibertsitatean da irakasle. Mundu akademikoan Julio Cortázarri buruzko doktore tesia izan zen abiapuntu, Londresko King´s Collegen paratua. Ikerketa lanetan artea eta literatura uztartzea izan du helburu. Azken urteotan irudimena, kartografia eta poesia ikertzen aritu da, eta horrekin loturik “Gorputza, egiletasuna eta generoa euskal kultur sorkuntzan” ikerketa egitasmoan eta "Literatura dokumentu historiko gisa" ikerketa taldean partaide da. Berria egunkarian kolaboratzailea da.
ibai Atutxa Ordeñana
UPV / EHU
(Galdakao, 1984 - ) euskal hizkuntzalaria eta pentsalaria da, nabarmena literatura konparatuaren eta kultura ikerketetan egindako lanengatik. Bilbon, New Yorken eta Bartzelonan aritu da teoria kritikoa lantzen. Komunikazioan doktoretza egina du Valentziako Unibertsitatean eta Kultur Ikasketetan New Yorkeko Columbia Unibertsitatean. Gaur egun, EHUko irakaslea da, Euskal Hizkuntza eta Komunikazioa sailean.
Ibon Egaña Etxeberria
(Urnieta 1981). Euskal Filologian doktorea da eta Hizkuntzaren eta Literaturaren Didaktika Saileko irakaslea EHUn, Donostiako Irakasleen Unibertsitate Eskolan. Euskal literatura garaikideaz hainbat lan argitaratu ditu. Prentsako literatur kritikan jardun du 2001etik eta kritika literarioa hartu du aztergai Izan gabe denaz. Hogeita hamar urte hedabideetako euskal literatur kritikan liburuan (2014). Galtzagorriko zuzendaritza batzordeko kidea da, eta elkartearen hainbat egitasmotan parte hartu du, Klis Klasikoak bildumaren koordinazioan, besteak beste.
Irati Majuelo
Literatura konparatuan doktorea da eta, gaur egun, irakaslea UPV/EHUko Hizkuntzalaritza eta Euskal Ikasketak Sailean. Doktorego tesian euskal eleberrigintza urbanoa ikertu zuen perspektiba feminista batetik, flâneusearen figura garaikidea baliatuta. Ikerketa hori UPV/EHUko PIF18/083 dirulaguntzari esker egin zuen, eta bitarte horretan, doktorego aurreko egonaldiak egin zituen Bartzelonako Unibertsitatean eta Paris 8 Unibertsitateko LEGS ikerketa gunean. Bere ikerlerroak kritika feminista, genero ikerketak eta ikerketa espazialak dira, betiere euskal literaturan eta kulturan ardaztuta. Literatur kritikari gisa aritu da Berria egunkarian.
Garazi Navas Mundiñano
(Usansolo, 1995) Musikenen lizentziatutako akordeoilari egonezina da. Proiektu ugaritan parte hartu du (Bilboko Orkestra Sinfonikoarekin batera, adibidez), eta hainbat sari irabazi ditu. Beste arlo batzuetako artistekin elkarlanean aritu ohi da, poesia, antzerkia, dantza edota instalazio artistikoekin, besteak beste. Gaur egun, musika garaikidearen eta musika tradizionalaren arteko loturaren inguruan ikertzen dihardu, beti interpretazioaren aldetik. Izan ere, bere ustez tradizioa eta abangoardia bere instrumentuaren, akordeoiaren bi aurpegiak dira, gutxitan aldi berean agerian jartzen direnak.
Ibon Rodríguez García
Enkarterriko Udal Euskaltegia
Nerbioi ibaiaren ezkerraldean sortua, duela jada bi hamarkada hasi zen IbonRG (Sestao, 1978) Bizkaiko eszena independiente eta esperimentalean parte hartzen, bai kontzertuak antolatuz (Kafea eta Galletak egitasmoan, besteak beste), bai beste musikarien lanak ekoitziz eta moldatuz (Mursego, Manett, Xabier Montoia eta abar), baita -bereziki- musikari gisa, hainbat proiektutan; Eten taldearekin argitaratu dituen lau diskoekin edota ahotsezko inprobisazioa eta elektronika uztartzen dituen Gargara bikotearen lanekin, proiektu horietan hainbat musika-tresna jo izan dituen arren, IbonRG-ren bakarkako lanean ahotsa da ardatz nagusi eta, gehienetan, bakarra.
Beñat Sarasola Santamaría
MHLI. UPV/EHU
(Donostia, 1984) Filosofian (EHU, 2006) eta Literatur Teorian eta Literatura Konparatuan (UB, 2008) lizentziatua da. “Construcción y Representación de Identidades Culturales” masterra egin zuen (2010) eta “Pensar el arte hoy: estética del arte contemporáneo” graduondokoa Bartzelonako Unibertsitate Autonomoan (2008). Doktoradutza eskuratu zuen Bartzelonako Unibertsitatean “El Segundo Modernismo: la dialéctica de la modernidad y la posmodernidad desde la Escuela de Frankfurt hasta la actualidad” (2014, Doktoradutza Sari Berezia). Readingeko Unibersitateko Samuel Beckett fundazioan eta Columbia Unibertsitatean (NYC) egin ditu ikerketa egonaldiak. Bainaren belaunaldia: Ustela, Pott eta Oh! Euzkadi ikerketa liburua argitaratu du 2015ean, 70-80. hamarkadako euskal literatur-aldizkariak aztertzen dituena. Egun, Euskal Herriko Unibertsitateko Hezkuntza, Filosofia eta Antropologia Fakultatean dihardu, Hizkuntzaren eta Literaturaren Didaktika Sailean.
Registration fees
| Face-to-face | Until 09-09-2026 |
|---|---|
| 25,00 EUR | |
| 25,00 EUR |
Venue
Miramar Palace
Pº de Miraconcha nº 48. Donostia / San Sebastián
Gipuzkoa
Miramar Palace
Pº de Miraconcha nº 48. Donostia / San Sebastián
Gipuzkoa