Aupa Etxebestetik Maspalomasera: euskal zinemak 20 urte (2005-2025)
Hamaika begirada euskarazko zinemaren azken hogei urteotako ibilbideari.
Description
Uda Ikastaro honen helburu nagusia euskal zinemagintzak azken 20 urteetan (2005-2025) izandako ibilbidea aztertu eta, alor horretan lan egiten duten eragile nagusiak eta adituak elkartuz, hurrengo urteetako aukerei eta erronkei buruzko gogoeta partekatua egitea da. Eragile hauek sektoreko profesionalak (zinemagileak, ekoiztetxeak, zinema munduko langileak), instituzioak eta unibertsitatea dira.
1956tik aurrera euskarazko zenbait film estreinatu izan diren arren, euskal zinema, jarraikortasunez fruituak ematen dituen industria gisa ulertua, 2005ean sortu zela esan dezakegu (Martinez, 2022). 16 urtez euskarazko film luze profesional bakar bat ekoitzi gabe igaro ondotik, urte hartan, Aupa Etxebeste! estreinatu zen, eta geroztik, urtero euskarazko orotariko filmak iritsi dira pantailetara, ekoizpen jarraitu eta askotarikoa osatuz. 2005etik 2025era, 1.200 film baino gehiago ekoitzi dira, lan profesional eta amateur, fikzio, luze, labur eta dokumentalak kontaturik (Martinez eta Velte, 2026); zinemagile euskaldunen belaunaldi berriak sortu dira; estilo aniztasuna ugaldu da; film batzuek arrakasta eta nazioarteko prestigioa lortu dute; eta sektore profesionala egituratzeko bidean jarri da.
Horiek guztiak aintzat harturik, unea heldu da aurrera begira jarri eta gogoeta partekatua egiteko, hurrengo urteetan euskarazko zinemak beste jauzi bat eman dezan. Mundu osoan ikus-entzunezkoen arloan ematen ari diren joerek, mugaz gaindiko harremanek, eta lurraldeak eta euskarak egun dituzten aukera eta beharrizanek horretara bultzatzen gaituzte.
Ikastaro honetan, euskal zinemaren zentzu osatua aurkeztuko da, eta hura oinarri duen argitalpen kolektiboan jasotako ikerketak aurkeztuko dituzte arloko hainbat adituk, sektorean eztabaida eraikitzaileak sustatu asmoz. Argitalpen hau liburu formatuan argitaratuko da ordurako, EHUren eta Mikel Laboa Katedraren Bildumaren barruan, eta euskal zinemagintza garaikidearen argazki panoramikoa osatzea du helburu, zinegile zein zinemazaleentzat.
Objectives
Euskal zinemagintzak azken 20 urteotan izan duen ibilbidea aztertzea, ikuspegi ezberdinetatik: besteak beste, produkzioaren analisia, finantzazio ereduak, banaketa bide ezberdinak, kultura zinematografikoa, euskal gizartearekiko harremanak, genero ikuspegia eta egile ezberdinen proposamen estetikoak.
Euskarazko zinemaren arloan zeresana duten eragileak elkartzea, gogoeta partekatua egiteko: profesionalak, administrazioa eta unibertsitatea.
Datozen urteetan euskarazko zinemagintza garatzeko dauden aukera eta erronkak aztertzea.
Sektoreko eragileen eta ikerlarien arteko elkarlan giroa sustatzea eta sortutako ezagutza zinezalea den publiko orokorrari helaraztea.
Activity directed to
- All public
- University student
- Students not from university
- Teachers
- Professionals
- Administrazioko kultur langile eta arduradunak
Program
18-06-2026
Registration
Presentation by the Director of the activity
- Josu Martinez Martinez | NOR ikerketa taldea, EHU - Ikerlari eta irakasleaLanguage: Basque
- Samara Velte Moran | NOR ikerketa taldea, EHU - Ikerlari eta irakasleaLanguage: Basque
“Euskal zinema 2005-2025. Ibilbide orokorra eta joera nagusiak zenbakitan.“
- Josu Martinez Martinez | NOR ikerketa taldea, EHU - Ikerlari eta irakasleaLanguage: Basque
- Samara Velte Moran | NOR ikerketa taldea, EHU - Ikerlari eta irakasleaLanguage: Basque
“Euskal zinemaren oinarri ekonomikoak: euskarazko filmen finantzaketa iturri nagusien azterketa“
- Patxi Azpillaga Goenaga | NOR ikerketa taldea, EHU - IkerlariaLanguage: Basque
Coffee break
“Genealogiak euskarazko zinemagintzan Emakume ekoizle exekutiboak “
- Gentzane Martinez de Osaba Ruiz | Marmoka Films / EHU - Ekoizlea eta irakasleaLanguage: Basque
“Korrontera batu nahian: euskal zinemaren erronkak streaming transnazionalaren garaian“
- Katixa Agirre Agirre Miguelez | NOR ikerketa taldea, EHU - Ikerlari eta irakasleaLanguage: Basque
Break
Round table: “Aktore euskaldun izatea: bizipenak, ajeak, erronkak“
- Ramon Agirre Language: Basque
- Eneko Sagardoy Language: Basque
- Edurne Azkarate Sobrino Language: Basque
19-06-2026
Registration
“Euskal zinema Ipar Euskal Herrian (2005-2025)“
- Graxi Irigaray --- | IkerlariaLanguage: Basque
“2005-2025: (Euskal) dokumentalgintzaren ontze urteak“
- Xabier Ortiz de Urbina Arandigoien | EHU - IkerlariaLanguage: Basque
Coffee break
“Mitoaren paisaiak: natura eta euskal iruditeria tradizionala "Amama", "Atarrabi eta mikelats" eta "Irati" filmetan“
- Magdalena Gajewska Language: Basque
“Gurea, baina unibertsala. Moriartiren sormen unibertsoa.“
- Nekane Zubiaur Gorozika | EHU - Ikerlari eta irakasleaLanguage: Basque
Break
Round table: “Euskaraz ekoiztea: hiru begirada euskal zinemaren produkzioari“
- Katti Pochelu Hiriart | Gastibeltza FilmakLanguage: Basque
- Ander Barinaga-Rementeria Arano | Irusoin / GalapanLanguage: Basque
- Miren Berasategi | Lotura FilmsLanguage: Basque
Directors
Josu Martinez Martinez
UPV/EHU
(Bilbao, 1986), professor in the Department of Audiovisual and Advertising at the University of the Basque Country (UPV/EHU), and member of the NOR research group. His main lines of research are the history of Basque cinema and the audiovisual systems of minority languages. Also known as a filmmaker, he has directed nine feature-length documentaries, one feature-length fiction film, and half a dozen short fiction films. He has written six books on film and memory, the most recent being "Irudiz eta euskaraz: gure zinemaren hizkuntza, gure hizkuntzaren zinema" (2022) and "Joseba Sarrionandiaren zinema paperak" (2025).
Samara Velte Moran
Euskal Herriko Unibertsitatea, Doktoreaurreko ikerlaria
(Zarautz, 1991). Assistant Professor in the Department of Audio-visual Communication and Advertising at the University of the Basque Country (UPV/EHU). PhD in Social, Political, and Cultural Studies. Her research typically lies at the intersection of Discourse Studies and narrative analysis, Memory Studies, and Cultural Studies. Before entering academia, she worked as a journalist for the newspaper Berria from 2010 to 2018, specializing in Society and International Politics. Author of the books 'Yo sí te creo: la cultura de la violación y el caso de sanfermines' (Txalaparta) and 'Diskurtsoaren Analisia Gizarte Zientzietan: oinarrizko kontzeptu eta tresnak' (UEU-EHU, 2025).
Speakers
Katixa Agirre Agirre Miguelez
UPV/EHU
Escritora y profesora de Comunicación Audiovisual en la EHU. Ha publicado dos libros de cuentos: Sua Falta Zaigu (Elkar, 2007) y Habitat (Elkar, 2009), y algunas historias para niños y jóvenes, destacando la saga de aventuras de Amaia Lapitz. En 2015, publicó su primera novela Atertu arte Itxaron (Los turistas desganados), traducida a varios idiomas europeos y merecedora del premio 111 Akademia que ofrecen los lectores. En 2018 vio la luz Amek ez dute (Las madres no), publicada ya en 12 idiomas y con adaptación al cine de mano de la cineasta Mar Coll. En 2022 vio la luz Berriz zentauro (De nuevo centauro), una ficción especulativa ambientada en un París del futuro. Ha participado en antologías de relato breve y ensayos sobre cine, y dirige y presenta el videopodcast de entrevistas culturales Eneagrama. Acaba de publicar su cuarta novela, Barne zerbitzuak, una historia de espías en la posguerra civil.
Ramon Agirre
Filmografia (besteak beste): Aupa Etxebeste (2005), Arriya (2011), Handia (2017), Oreina (2018), Agur Etxebeste (2019), Zeru ahoak (2025).
Edurne Azkarate Sobrino
Filmografia seleccionada: Irati (2023), Azken erromantikoak (2024), Bidean (2024), Bariazioak (2025), Aro Berria (2025),
Patxi Azpillaga Goenaga
UPV/EHU
Ekonomia Zientzietan lizentziaduna. EHUn irakasle 1987tik hona, Gizarte eta Komunikazio Zizentzien Fakultatean. Kultur industrien eta ikus-entzunezko sistemen egituran espezializatua. NOR ikerketa talde kontsolidatuko kide da, eta, besteak beste, Euskal Hedabideen Behategiaren sustatzaileetako bat izan da. Kulturgintza, hedabideak, ikus-entzunezkoak eta euskara eta hizkuntza gutxituen arteko harremanaren gainekoak izan dira bere azken ikerketa lanak. Kulturaren Euskal Kontseiluko kide izan da, eta ikus-entzunezko proiektuak ebaluatzeko hainbat batzordetan parte hartu izan du, bai ICAArentzat eta baita Eusko Jaurlaritzarentzat ere. Filmen ekoizpenean ere ibilia da eta, besteak beste, Beti bezperako koplak, Areka, Miraila, Ehiza eta Hirian ibiltzeko jarraibideak film laburren ekoizle exekutiboa izan da.
Ander Barinaga-Rementeria Arano
Filmografia (besteak beste): Regina (2019), Hemen gaur berriz (2020), Berak baleki (2021), Kinka (2021), Irrits (2022), Betiko gaua (2023), Azken erromantikoak (2024), Maspalomas (2025), Gaua (2025), Geratzen den hori (2025)
Miren Berasategi
Filmografia (besteak beste): Nur eta herensugearen tenplua (2017), Lur eta amets (2020), Orkestra lurtarra (2022), Black is beltza II: Ainhoa (2023).
Magdalena Gajewska
Magdalena Anna Gajewska Literaturan doktorea da Varsoviako Unibertsitatean, ahozko euskal literaturaren berrinterpretazio zinematografikoei buruzko tesi batekin. Iberiar Filologian masterra du eta Gizarte eta Kultura Antropologian eta Iberiar Ikasketetan graduatua da unibertsitate berean. (Otra)Iberia unibertsitate arteko ikerketa-taldeko kide da, eta iberiar hizkuntza eta kultura gutxituak aztertzen ditu. Ikerketa eta artea barne hartzen dituzten kultur proiektuetan parte hartu du, eta 2022tik 2023ra bitartean Alter Iberia Elkartearen buru izan zen, Iberiar penintsulako hizkuntza eta kultura periferikoak Polonian zabaltzeko.
Graxi Irigaray ---
UPV/EHU
Es licenciada en Historia y máster en Cultura, Arte y Sociedad, ambos en la Universidad de Pau. Es doctora en Ciencias Políticas y Audiovisuales por la Universidad del País Vasco y por la Universidad de Burdeos Defendió la tesis doctoral sobre el desarrollo del cine vasco y la generación de una política territorial pública a su favor en Iparralde (2015-2023), aportando un análisis de la situación del cine de Iparralde, y trabajando por el desarrollo del cine vasco. Actualmente trabaja como mediadora científica.
Gentzane Martinez de Osaba Ruiz
Marmoka Films
2020. urtetik Euskal Herriko Unibertsitateko irakaslea da Ikus-entzunezko Komunikazioa eta Publizitatea Sailean, eta 2025ean amaitu du genero‑ikuspegitik egindako ekoizpen exekutiboari buruzko bere tesia. 2011n ekoizpen‑ibilbidea hasi zuenetik, dozenatik gora zinema‑dokumentaletan eta RTVE, Canal+, TVC eta ETB bezalako kateentzako hainbat telebista‑proiektutan aritu da ekoizle gisa. Espainiako Zinemaren Arte eta Zientzien Akademiako kide izateaz gain, Estatu Espainoleko Ekoizle Elkartearen (EGEDA) eta Euskal Ekoizle Elkartearen (EPE‑IBAIA) kidea da. 2025ean Europako nazioarteko ekoizpenean prestakuntza eta garapen profesionalerako EAVE Producers programa ospetsuan partaide gisa hautatua izan zen.
Josu Martinez Martinez
UPV/EHU
(Bilbao, 1986), professor in the Department of Audiovisual and Advertising at the University of the Basque Country (UPV/EHU), and member of the NOR research group. His main lines of research are the history of Basque cinema and the audiovisual systems of minority languages. Also known as a filmmaker, he has directed nine feature-length documentaries, one feature-length fiction film, and half a dozen short fiction films. He has written six books on film and memory, the most recent being "Irudiz eta euskaraz: gure zinemaren hizkuntza, gure hizkuntzaren zinema" (2022) and "Joseba Sarrionandiaren zinema paperak" (2025).
Xabier Ortiz de Urbina Arandigoien
Filosofian doktore La Comedia Documental: un estudio sobre la presencia y ausencia de comicidad en el cine-documental tesiarekin (UAB, 2020) eta Ikus-entzunezko komunikazioan lizentziadun (Mondragon Unibertsitatea, 2012), egun Euskal Herriko Unibertsitateko irakaslea da Balioen Filosofia eta Gizarte Antropologia sailean. Estetika eta Arteen Teoriaren esparrutik hainbat artikulu argitaratu ditu umorea, argazkigintza edota irudi-dokumentalaren etika eta estetikari buruz, eta baita kongresu espezializatuetan hitzaldiak eman. Ikus-entzunezko sortzaile gisa ¿Cómo que cómo como? (2013), La vida al frontó (2014), Irudi-Bertsoa (2014), Artea eta Kultura (2017) eta Suargi (2017) film laburrak zuzendu ditu.
Katti Pochelu Hiriart
Gastibeltza Filmak
Filmografia (besteak beste): Gure oroitzapenak (2018), Nire eguneroko maitea (2020) Karpeta urdinak (2022), Muga (2022), Bizkarsoro (2023), Mirande, film bat egiteko zirriborroa (2023), Ximinoa (2024)
Eneko Sagardoy
Filmografia (besteak beste): Handia (2017), Errementari (2017), Soinujolearen semea (2019), Hil kanpaiak (2020), Irati (2022), Karmele (2025)
Samara Velte Moran
Euskal Herriko Unibertsitatea, Doktoreaurreko ikerlaria
(Zarautz, 1991). Assistant Professor in the Department of Audio-visual Communication and Advertising at the University of the Basque Country (UPV/EHU). PhD in Social, Political, and Cultural Studies. Her research typically lies at the intersection of Discourse Studies and narrative analysis, Memory Studies, and Cultural Studies. Before entering academia, she worked as a journalist for the newspaper Berria from 2010 to 2018, specializing in Society and International Politics. Author of the books 'Yo sí te creo: la cultura de la violación y el caso de sanfermines' (Txalaparta) and 'Diskurtsoaren Analisia Gizarte Zientzietan: oinarrizko kontzeptu eta tresnak' (UEU-EHU, 2025).
Nekane Zubiaur Gorozika
UPV/EHU
Nekane E. Zubiaur Gorozikak (Bilbo, 1979) Euskal Herriko Unibertsitatean (EHU) lortu zuen Ikus-entzunezko Komunikazioan doktoretza, eta irakasle agregatua da bertako Ikus-entzunezko Komunikazioa eta Publizitatea sailean. Euskal zinema eta zinema espainiarra ditu aztergai nagusi historiografiaren eta analisi filmikoaren ikuspegietatik. Zenbait artikulu argitaratu ditu Signa, Fotocinema, Jakin, Uztaro, Zer edo Arte, individuo y sociedad aldizkari zientifikoetan, besteak beste, baita kapituluak ere Euskadiko Filmategiak, Filmoteca Españolak, Cátedrak edo Institut Valencià de Culturak kaleratutako liburu kolektiboetan ere. Horrez gain, honako liburuen egile da: Anatomía de un cineasta pasional. El cine de Manuel Mur Oti (Shangrila, 2013), Peter Weir (Cátedra, 2013) eta Cortometrajes de Kimuak. Semillas del cine vasco (Comunicación social, 2014, Ainhoa Fernández de Arroyabe eta Iñaki Lazkanorekin batera).
Registration fees
| Face-to-face | Until 18-06-2026 |
|---|---|
| 25,00 EUR | |
| 25,00 EUR |
Venue
Miramar Palace
Pº de Miraconcha nº 48. Donostia / San Sebastián
Gipuzkoa
Miramar Palace
Pº de Miraconcha nº 48. Donostia / San Sebastián
Gipuzkoa
Sustainable development goals
Agenda 2030 is the new international development agenda approved in September 2015 by the United Nations. This agenda aims to be an instrument to favour sustainable human development all over the planet, and its main pillars are the eradication of poverty, a reduction in equality and vulnerability and fostering sustainability. It is a unique opportunity to transform the world up to 2030 and guarantee human rights for all.

5 - Gender equality
Achieve gender equality and empower all women and young girls. Key issues: the end of all forms of discrimination and violence, recognition of unpaid care and domestic work, shared responsibility, equal opportunities, full and effective participation in reproductive rights, equal rights vis-à-vis economic resources, access to land and other assets and ownership.
More information
9 - Industry, innovation and infrastructure
Build resilient infrastructures, promote inclusive and sustainable industrialisation and foster innovation. Key issues: reliable, sustainable, resilient and quality infrastructures, inclusive and sustainable industrialisation, modernisation, clean and environmentally rational industrial technologies and processes, scientific research and improvement of technological capabilities, universal access to ICTs.
More information