Law
History
Summer Course
Zuzenbide Piriniarra Bizkaian, nortasuna eta etorkizuna

Zuzenbide Piriniarra Bizkaian, nortasuna eta etorkizuna

11.Sep - 12. Sep, 2026 Cod. D20-26

Zer ikasi dezakegu nazio piriniarren usadiozko antolatzeko moduetatik, XXI. mendean gizarte egonkorragoak, bateratuagoak eta demokratikoagoak eraikitzeko? Zer gelditzen da gaur egun kultura horretatik Bizkaian?

Description

Globalizazioak markatutako garai nahasi hauetan, gure erabakitzeko gaitasuna galtzen ari garen sentsazioak burujabetza, nortasuna, demokrazia edo askatasuna bezalako kontzeptu klasikoak birdefinitzeko beharra mahai gainean jartzen ari da.

Egia esanda, XIX. mendera arte nazio piriniarrek eta, bereziki, euskal herriak beren baliabide-iturri nagusiaren jabe ziren, lurraren jabe alegia, "komunalen” edo "herri lurren" bitartez; beren kontuei buruz erabakitzen zuten modu loteslean beren batzarretan –elizateak, Bizkaian–; eta ekarpen pertsonala erabiltzen zuten –auzolana–, diru ekarpenaren ordez, komunitateari beren ekarpena egiterakoan. Modu mugatuan bada ere, gizartea antolatzeko modu horiek, "Zuzenbide Piriniarra" deituko ditugunak, Foruetan agertzen ziren, gutxienez Erdi Arotik aurrera euskal erakundeetan indarrean egon ziren legediak, alegia.

Zer geratzen zaigu berezko eta usadiozko antolaketa horretatik Bizkaian? Nolako harremana du beste euskal eskualdeekin? 2026an 500 urte betetzen ditu “Bizkaiko Foru Berria”k... baina, zer zegoen haren aurretik? Nolakoa izan zen, aurrerantzean, bi ereduen arteko harremana? Azken finean, zer irakaspen eta ekarpen positibo atera ditzakegu gizartea antolatzeko eredu horietatik gure egungo gizarteentzat?

Gaiarekiko lehen hurbilketa gisa, eta gaia agortu gabe, Bizkaian Zuzenbide Piriniarraz geratzen zaiguna hobeto ezagutzen saiatuko gara.

Read more

Objectives

Bizkaian Zuzenbide Piriniarra, euskal herriaren ohiturazko antolaketa, ezagutarazi, beste leku batzuetan baino indar gutxiago baitu.

Indarrean dauden edo desagertu berriak diren adierazpen batzuk aztertzea.

Adierazpen horiek Euskal Herriko beste eskualde batzuetan dauden horiekin lotzea.

Antolaketa-modu horien eta indarrean dauden edo egon diren lege-esparruen arteko harreman konplexuari buruz hausnartzea, iraganean eta orain ere.

Antolaketa-modu tradizional horietatik, gaurko nahiz etorkizunerako, zer ekarpen positibo atera ditzakegun eztabaidatzea.

Read more

Activity directed to

  • All public
  • University student
  • Students not from university
  • Teachers
  • Professionals
  • Zuzenbide Piriniarraren adierazpenak gordetzen dituzten herrietako biztanleak. Euskal kulturaren eta etnografiaren ikertzaileak.

Program

11-09-2026

09:00 - 09:15

Registration

09:15 - 09:30

Presentation by the Director of the activity

  • Iñigo González Ruiz de Larramendi | Nabarralde Fundazioa - ZuzendariaLanguage: Español
09:30 - 10:30

“Los seles y la propiedad comunal de los montes en Bizkaia“

  • Arantza Gogeascoechea Arrien | Bilboko Hezkuntza Fakultatea (EHU) - EHUko irakasle titularra. Ikertzailea 1985-2014 aldianLanguage: Español
10:30 - 11:30

“Las anteiglesias en Bizkaia. La junta de Ruzabal.“

  • José Ignacio Salazar Arechalde | Santurtziko udala - Santurtziko Udaleko idazkaria (erretiratua)Language: Español
11:30 - 12:00

Break

12:00 - 13:00

“La explotación del hierro en Bizkaia y la propiedad comunal“

  • Rafael Ignacio Uriarte Ayo | Ekonomia eta Enpresa Fakultatea (Sarriko) EHU - Historia eta Erakunde Ekonomikoetan katedradunaLanguage: Español
13:00 - 13:30

Synthesis

13:30 - 17:00

Break

17:00 - 19:00

ACTIVIDAD-VISITA GUIADA: Explotación minera tradicional en Encartaciones (Trueba Zentroa)

12-09-2026

09:00 - 09:15

Registration

09:15 - 09:30

Presentation by the Director of the activity

  • Xabier Renteria Uriarte | Ekonomia eta Enpresa fakultate, EHU - Munduko Ekonomia eta Kudeaketan irakasleaLanguage: Español
09:30 - 10:30

“Zuzenbide Piriniarra eta Foruak Euskal Herrian “

  • Xabier Irujo Ametzaga | Nevada unibertsitatea, Reno - Euskal Ikasketen Zentroko zuzendariaLanguage: Basque
10:30 - 11:30

“Tensiones, uniones y desuniones de los territorios forales bajo la Corona española (1644-1800)“

  • Alberto Angulo Morales | Letren Fakultatea (EHU) - Historia Modernoko irakasleaLanguage: Español
11:30 - 12:00

Break

12:00 - 13:00

Round table: “1526-2026, Bizkaiko Foru Berriaren bostgarren mendeurrena. Lurralde foruak, bertako antolakuntzaren bermea edo asimilazioa? (euskaraz)“

  • Xabier Renteria Uriarte | Ekonomia eta Enpresa fakultate, EHU - Munduko Ekonomia eta Kudeaketan irakasleaLanguage: Español
  • Aitzol Altuna Enzunza | Mapfre - Ekonomialaria. Formazio arduraduna. Historia eta ohituren ikertzaileaLanguage: Español
  • Jasone Mitxeltorena Ozkaritz | Zubietako udala - Kazetaria. Auzolanaren ikertzaileaLanguage: Español
13:00 - 13:30

“Dinamica participativa“

  • Iñigo González Ruiz de Larramendi | Nabarralde Fundazioa - ZuzendariaLanguage: Español
13:30 - 13:45

Closing session

  • Iñigo González Ruiz de Larramendi | Nabarralde Fundazioa - ZuzendariaLanguage: Español

Directors

Xabier Renteria Uriarte

EHU

Iñigo González Ruiz de Larramendi

Speakers

Aitzol Altuna Enzunza

Alberto Angulo Morales

Arantza Gogeascoechea Arrien

Iñigo González Ruiz de Larramendi

Xabier Irujo Ametzaga

University of Nevada, Reno

Born in exile in Caracas, Venezuela, in 1967, Dr. Xabier Irujo is a scholar of genocide studies. He currently serves as the Chair of the Center for Basque Studies and Full Professor at the University of Nevada, Reno. Dr. Irujo holds three master’s degrees in linguistics, history, and philosophy, and two PhDs in history and philosophy. Aa a mentor, he has supervised nearly twenty PhD dissertations and guided numerous graduate students. Dr. Irujo has held several academic appointments, including as the first guest research scholar of the Manuel Irujo Chair at the University of Liverpool, William Douglass Visiting Lecturer at the University of Massachusetts Amherst, and Eloise Garmendia Chair at Boise State University. He has lectured at over thirty universities and institutions across Europe and the Americas, including parliaments, museums, and national libraries. Specializing in genocide studies, with a focus on both physical and cultural extermination, he serves on the editorial boards of six academic presses in Europe and the Americas. He is the author of over fifteen books, including Gernika 1937: The Market Day Massacre (2015), Gernika: Genealogy of a Lie (2018), and Charlemagne’s Defeat in the Pyrenees (2021).

Jasone Mitxeltorena Ozkaritz

Xabier Renteria Uriarte

EHU

José Ignacio Salazar Arechalde

Rafael Ignacio Uriarte Ayo

Doctor en Historia por la Universidad Autónoma de Barcelona (1985). Catedrático de Historia e Instituciones Económicas de la UPV-EHU (1995-2019). En la actualidad profesor honorífico del Departamento de Políticas Públicas e Historia Económica de la UPV-EHU. Visiting Research del Fernand Brauel Center de la State University of New York, Binghamton, en el curso 1991/1992, y Visiting Scholar en University of Idaho, Moscow (Forestry) en 1998. La investigación la he desarrollado inicialmente en el ámbito de la economía vasca del Antiguo Régimen, centrándome en el desarrollo de la industria siderúrgica, la minería y la explotación forestal. Con posterioridad, he tratado la temática de la industria forestal resinera española contemporánea y las repoblaciones realizadas en el País Vasco durante los siglos XIX y XX. Más recientemente, he investigado sobre el proceso de modernización de la industria atunera (extractiva y conservera).

Registration fees

Face-to-faceUntil 11-09-2026
87,00 EUR
74,00 EUR
61,00 EUR
25,00 EUR
74,00 EUR
74,00 EUR
74,00 EUR

Venue

Bizkaia Aretoa-EHU

Avenida Abandoibarra, 3. 48009 Bilbao

Bizkaia

43.268446,-2.9377948999999717

Bizkaia Aretoa-EHU

Avenida Abandoibarra, 3. 48009 Bilbao

Bizkaia