Itzulpengintza, feminismoa eta hizkuntza gutxituak elkartrukean
Description
Ikastaro honek feminismoa, itzulpengintza eta hizkuntza gutxituen elkartrukea sustatu nahi du, ikuspegi akademikotik, profesionaletik zein sozialetik. Horretarako, hainbat arlotako agenteen ikuspegiak bildu nahi izan dira ikastaroan. Hain zuzen ere, itzulpengintza jarduera soziala den heinean itzulpen prozesuan parte hartzen duten pertsonek garrantzia handia dute, eta, horregatik beragatik, feminismoak funtsezko rola izan dezake itzulpengintzarako hurbiltze kritikoan. Ikastaro honen helbururik behinena teoria kritikoa, itzulpenaren praktika eta hausnarketa soziolinguistikoa sustatzea da.
Lehenik eta behin, ikuspegi teorikoa eskainiko du ikastaro honek. Eta horretarako itzulpengintza feministaren eremuan erreferentziazko adituak bildu nahi izan dira, hain zuzen ere, hizkuntza gutxituetako aditu ere badirenak. Haien ikerlanen bitartez, hizkuntza gutxituen, itzulpengintzaren eta feminismoaren arteko intersekzioan sakontzeko parada izango da. Hiru hitzaldi bilduko dira, eta amaieran, sintesi saio baten bitartez, hiruren arteko loturak egingo dira. Helburu izango da, baita ere, ikuspegi teoriko eta akademiko hori gizarteari nola transferitu hausnartzea.
Ikastaroan hainbat alorretako adituak eta arituak ere bildu nahi izan dira, eta guztien artean ikuspegi zabala eskaini kulturaren eta gizartearen eremu ezberdinei lotuta. Ikus-entzunezko eremuan, literaturan eta hizkuntza-teknologietan jarriko da arreta. Hala, intersekzionalitateak ikus entzunezko itzulpenean duen presentzia eta irisgarritasuna jorratuko da. Halaber, kultur produktuen ekoizpenari lotuta, literatur eremuan ikuspegi feministak betetzen duen lekua ere aztergai izango da. Pentsamendu feministari loturiko itzulpenak argitaratzen dituzten argitaletxeen ikuspegia eskainiko da, bai eta testu feministen itzulpenean diharduten itzultzaileena ere.
Amaitzeko, hizkuntza-teknologietan ere jarri nahi izan da fokua. Teknologia horiek hizkuntza gutxituen testuinguruan sortuak direnean, hizkuntza jakin horren beharrizanak eta ezaugarriak kontuan izanda garatzen dira, eta erabiltzaileen mesederako emaitzak lortzea dute helburu. Euskal Herrian garatutako hizkuntza teknologiek generoaren ikuspegitik egiten duten lanketa espezifikoa ezagutzea izango da helburu, eta hala, gizarteari eta lanbideari egiten dieten ekarpena ezagutzeko parada izango da.
Azken urteetan ikuspegi feministak indarra hartu du gizartean, eta berdintasuna sustatzen duten praktikak zabalduz doaz erakundeetan, merkatuan eta gizartean. Itzulpengintzan ere nabarmena da joera hori, alabaina, euskararen eremuan, oso gutxi izan dira ikuspegi akademikotik gai horiek uztartu dituzten azterketak. Ikastaro honen bitartez, euskararen, itzulpengintzaren eta feminismoaren arteko harremanean sakonduko dugu, elkarrekin bilduta itzultzaileak, editoreak eta ikertzaileak.
Objectives
Feminismoaren eta itzulpengintzaren elkarrekintza arakatzea, hizkuntza gutxituak ardatz hartuta, euskaran jarrita fokua.
Ikuspegi kritiko eta inklusiboa sustatzea, ikuspuntu intersekzional batetik, eta nola itzulpenak egitura patriarkalak erreproduzitu edo desafiatu ditzakeen hausnartzea .
Itzulpengintzan erabaki kontzienteak har daitezen sustatzea, joera sexistak edo hizkuntzaren ikusezintasuna saihesteko.
Botereari buruzko hausnarketa bultzatzea, kontuan izanda hizkuntza eta genero hegemonien aurrean itzulpena nola izan daitekeen erresistentziarako gune.
Gizarteko agente ezberdinak (ikertzaileak, hizkuntza-teknologien garatzaileak, argitaletxeak, itzultzaileak) biltzea, gizarte mailako eragina duten itzulpen estrategiei eta ikuspegi feministari buruz hausnartzeko eta eraldaketa bultzatzeko.
Activity directed to
- All public
- University student
- Teachers
- Professionals
Program
06-07-2026
Registration
Presentation by the Director of the activity
Language: Basque
- Elizabete Manterola Agirrezabalaga | UPV/EHU - Zuzendaria
- Ane Irizar Melero | UCM - Zuzendaria
“Los estudios feministas de traducción a debate: aportaciones desde Galicia“
Language: Español
- Olga Castro Vázquez | UAB - Irakaslea
“Cincuenta años de feminismo y traducción catalana (1975-2025)“
Language: Español
- Pilar Godayol Nogué | UVic - Irakaslea
Break
“Euskal itzulpengintza eta feminismoa: gaur arteko hausnarketak gaurtik aurrerako lanaren oinarri“
Language: Basque
Simultaneous translation: Spanish
- Ane Irizar Melero | UCM - Irakaslea
Synthesis
Round table: “Traducción audiovisual e interseccionalidad“
Language: Español
- Ana Tamayo Masero | UPV/EHU - Irakaslea
- Irene Hermosa Ramírez | UPV/EHU - Irakaslea
- Ane Irizar Melero | UCM - Moderatzailea
07-07-2026
“Erakundeetako lanketa: Legebiltzarreko esperientzia“
Language: Basque
- Itziar Otegi Aranburu | Legebiltzarra - Irakaslea
Round table: “Pentsamendu feministako liburuen argitalpena euskaraz“
Language: Basque
- Hedoi Etxarte Moreno | Katakrak argitaletxea - Irakaslea
- Leire Ziluaga Lopez | Susa argitaletxea - Lisipe bilduma - Irakaslea
- Ane Irizar Melero | UCM - Moderatzailea
Break
Round table: “Pentsamendu feministako liburuak itzultzeaz“
Language: Basque
- Danele Sarriugarte Mochales | UPV/EHU - Irakaslea
- Amaia Astobiza Uriarte | Elhuyar - Irakaslea
- Elizabete Manterola Agirrezabalaga | UPV/EHU - Moderatzailea
Synthesis
Round table: “Hizkuntza teknologiak eta generoaren lanketa“
- Elizabete Manterola Agirrezabalaga | UPV/EHU - Zuzendaria (Moderator)Language: Basque
- Muitze Zulaika Gallastegi | Elhuyar - IrakasleaLanguage: Basque
- Olatz Perez de Viñaspre Garralda | UPV/EHULanguage: Español
- Harritxu Gete Ugarte | Vicomtech - IrakasleaLanguage: Basque
Closing session
Language: Basque
- Elizabete Manterola Agirrezabalaga | UPV/EHU - Zuzendaria
- Ane Irizar Melero | UCM - Zuzendaria
Directors
Elizabete Manterola Agirrezabalaga
UPV/EHU
Itzulpengintza eta interpretazio ikasketetan lizentziatu zen Bartzelonako Unibertsitate Autonomoan (2004) eta UPV/EHUn egin zuen doktoretza (2012). Letren fakultatean dihardu lanean 2008tik. UPV/EHUko TRALIMA/ITZULIK ikerketa taldeko partaide da sortu zenetik, eta egun taldeko ikertzaile nagusia da. Hainbat ikerketa-proiektutan ere parte hartu du, hala nola TRACE (UPV/EHU), EACT (UAB) eta Trad-Divers (UOC). Euskaratik erdaretarako itzulpena du ikergai nagusi, eta euskal literatura itzuliari buruzko katalogoa sortu zuen (http://www.ehu.eus/ehg/eli/).
Ane Irizar Melero
Universidad Complutense de Madrid, Contratada posdoctoral FPU
Itzulpengintza eta interpretazioko gradua egin zuen Euskal Herriko Unibertsitatean (EHU) (2018) eta Literatura Itzulpeneko masterra Madrilgo Complutense Unibertsitatean (UCM) (2019). 2025ean lortu du doktore gradua UCMn Itzulpen Ikasketetako tesi batekin. Gaur egun, doktorego ondoko FPU ikertzaile kontratatua da UCM. Hauek dira bere intereseko ikerketa lerroak: itzulpengintza eta feminismoa, itzulpengintza eta generoa, hizkuntza gutxituen itzulpena eta botere asimetriak itzulpengintzan.
Speakers
Amaia Astobiza Uriarte
Elhuyar Fundazioa
Olga Castro Vázquez
Hedoi Etxarte Moreno
Hedoi Etxarte (Iruñea, 1986). Licenciado en Violín y en Traducción e Interpretación. Colaborador de Euskalerria Irratia desde 2003, y colaborador de Euskadi Irratia desde 2011. Es columnista de Berria desde 2014. Ha publicado estos libros: "Suzko lilia" (Susa 2008),"Ihes ederra" (Alberdania 2009), "Sinplistak" (Susa 2012), "Wager auziaz: Wangermée, Clément, Zizek, Badiou" (Jakin 2014). Es cooperativista y militante de la librería Katakrak de Iruñerria.
Harritxu Gete Ugarte
Pilar Godayol Nogué
Irene Hermosa Ramírez
Ane Irizar Melero
Universidad Complutense de Madrid, Contratada posdoctoral FPU
Itzulpengintza eta interpretazioko gradua egin zuen Euskal Herriko Unibertsitatean (EHU) (2018) eta Literatura Itzulpeneko masterra Madrilgo Complutense Unibertsitatean (UCM) (2019). 2025ean lortu du doktore gradua UCMn Itzulpen Ikasketetako tesi batekin. Gaur egun, doktorego ondoko FPU ikertzaile kontratatua da UCM. Hauek dira bere intereseko ikerketa lerroak: itzulpengintza eta feminismoa, itzulpengintza eta generoa, hizkuntza gutxituen itzulpena eta botere asimetriak itzulpengintzan.
Elizabete Manterola Agirrezabalaga
UPV/EHU
Itzulpengintza eta interpretazio ikasketetan lizentziatu zen Bartzelonako Unibertsitate Autonomoan (2004) eta UPV/EHUn egin zuen doktoretza (2012). Letren fakultatean dihardu lanean 2008tik. UPV/EHUko TRALIMA/ITZULIK ikerketa taldeko partaide da sortu zenetik, eta egun taldeko ikertzaile nagusia da. Hainbat ikerketa-proiektutan ere parte hartu du, hala nola TRACE (UPV/EHU), EACT (UAB) eta Trad-Divers (UOC). Euskaratik erdaretarako itzulpena du ikergai nagusi, eta euskal literatura itzuliari buruzko katalogoa sortu zuen (http://www.ehu.eus/ehg/eli/).
Itziar Otegi Aranburu
Eusko Legebiltzarra
Olatz Perez de Viñaspre Garralda
UPV/EHU
Informatikan doktorea da, eta Euskal Herriko Unibertsitatean irakasle agregatua izateaz gain, Udako Euskal Unibertsitateko kidea ere bada. 2017. urtean bere tesia aurkeztu zuen euskararako osasun-terminologiaren itzulpen automatikoan eta honekin 2019. urtean VI. Koldo Mitxelena sarietako bat irabazi zuen. EHUko IXA ikerketa-taldeko eta HiTZ Zentroko ikerlaria da. Ikerketa lerro nagusiak itzulpen automatikoa, hizkuntzaren prozesamendua medikuntzaren domeinuan aplikatzea eta genero alborapena hizkuntza ereduetan izan dira orain arte, bereziki euskararentzat lan egin duelarik. Hainbat artikulu argitaratu ditu nazioarteko aldizkarietan eta kongresuetan, eta hainbat ikerketa-proiektutan hartu du parte, nola Euskal Herri mailakoetan hala estatu edo Europa mailakoetan ere
Danele Sarriugarte Mochales
(Elgoibar, 1989). Idazlea eta itzultzailea. Bi nobela argitaratu ditu: Erraiak (2014) eta Azala erre (2018), biak ere Elkarren eskutik, eta hainbat narrazio labur. Azkenaldian, Assata Shakur eta Luisa Carnésen lanak euskaratu ditu, eta itzulpena du ogibide egunerokoan. Berria eta Pikara Magazine hedabideetan idatzi izan du, eta, gaur egun, Argia aldizkariko Pertsonaia sailean arnas luzeko elkarrizketak egiten ditu hiru astean behin. Donostian bizi da.
Ana Tamayo Masero
Ana Tamayo is an Associate Professor at the University of the Basque Country (UPV/EHU). Currently, she is a member of the research groups TRALIMA/ITZULIK (GIU21/060, UPV/EHU) and collaborates with TRAMA (Universitat Jaume I) and GALMA (Universidade de Vigo). Her research interests focus on audiovisual translation and accessibility in different modalities. She is especially interested in contributing to the research on media accessibility and minoritized languages, mostly Basque and Sign Language(s).
Leire Ziluaga Lopez
Muitze Zulaika Gallastegi
Registration fees
| Face-to-face | Until 06-07-2026 |
|---|---|
| 87,00 EUR | |
| 74,00 EUR | |
| 61,00 EUR | |
| 25,00 EUR | |
| 74,00 EUR | |
| 74,00 EUR | |
| 74,00 EUR |
Venue
Miramar Palace
Pº de Miraconcha nº 48. Donostia / San Sebastián
Gipuzkoa
Miramar Palace
Pº de Miraconcha nº 48. Donostia / San Sebastián
Gipuzkoa
Sustainable development goals
Agenda 2030 is the new international development agenda approved in September 2015 by the United Nations. This agenda aims to be an instrument to favour sustainable human development all over the planet, and its main pillars are the eradication of poverty, a reduction in equality and vulnerability and fostering sustainability. It is a unique opportunity to transform the world up to 2030 and guarantee human rights for all.
5 - Gender equality
Achieve gender equality and empower all women and young girls. Key issues: the end of all forms of discrimination and violence, recognition of unpaid care and domestic work, shared responsibility, equal opportunities, full and effective participation in reproductive rights, equal rights vis-à-vis economic resources, access to land and other assets and ownership.
More information
Other courses that might be of your interest...
-
Streaming
-
Face-to-face
-
Face-to-face
-
Online
-
Face-to-face